Description: ଫେଡ଼ୋରାର ଏହି ପ୍ରକାଶନ ବିଷୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା

## ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀ

### Fedora 10

### ଫେଡ଼ୋରା ଦଲିଲିକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପ

ସ୍ବତ୍ତ୍ବାଧୀକାର © 2007, 2008 Red Hat, Inc. ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ

Copyright © 2007, 2008 by Red Hat, Inc. and others. This material may be distributed only subject to the terms and conditions set forth in the Open Publication License, v1.0, available at http://www.opencontent.org/openpub/.

FEDORA, FEDORA PROJECT, and the Fedora Logo are trademarks of Red Hat, Inc., are registered or pending registration in the U.S. and other countries, and are used here under license to the Fedora Project.

Red Hat and the Red Hat "Shadow Man" logo are registered trademarks of Red Hat, Inc. in the United States and other countries.

ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ୟାପାରଚିହ୍ନ ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱାଧୀକାରଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ମାଲିକଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି.

ଦଲିଲିକରଣ, ସଫ୍ଟୱେର ସହିତ, ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପଠାଇବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ. http://fedoraproject.org/wiki/Legal/Export ରେ ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପ ରପ୍ତାନି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବିଷୟରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ.

ସାରାଂଶ

ଫେଡ଼ୋରାର ଏହି ପ୍ରକାଶନ ବିଷୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା

## 1. ଫେଡ଼ୋରା 10ରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ

### 1.1. ଫେଡ଼ୋରାରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ

ଫେଡ଼ୋରା ଗୋଟିଏ ଲିନକ୍ସ-ଆଧାରିତ ପ୍ରଚାଳନ ତନ୍ତ୍ର ଯାହାକି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମାଗଣା ଏବଂ ମୁକ୍ତ ଉତ୍ସ ସଫ୍ଟୱେରକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥାଏ. ଫେଡ଼ୋରା ସର୍ବଦା ସମସ୍ତଙ୍କର ବ୍ୟବହାର, ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଏବଂ ବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ମାଗଣା. ଏହା ସମଗ୍ର ଜଗତର ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ିତ ଯେଉଁମାନେ ଏକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିଥାନ୍ତି: ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପ. ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପ ଟି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ ହେବାରେ ସ୍ୱାଗତ କରିଥାଏ. ମାଗଣା, ମୁକ୍ତ ସଫ୍ଟୱେର ଏବଂ ସୂଚୀକୁ ଉନ୍ନତିପଥରେ ଆଗେଇ ନେବା ପାଇଁ ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପର ଦ୍ୱାର ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲାଅଛି.

| ଫେଡ଼ୋର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଖିବା ପାଇଁ, ମୁଖ୍ୟତ ଯଦି ଆପଣ ଏହାକୁ ଉନ୍ନତତର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ତେବେ କୁ ପରିଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ.
ଯଦି ଆପଣ ଫେଡ଼ୋରାର ପୂର୍ବ ପ୍ରକାଶନ ଠାରୁ ପୁରୁଣା ପ୍ରକାଶନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅତିରିକ୍ତ ସୂଚନା ପାଇଁ ପୁରୁଣା ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ. http://docs.fedoraproject.org/release-notes/ ରେ ଆପଣ ପୁରୁଣା ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀ ପାଇପାରିବେ

ଆପଣ ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଫେଡ଼ୋରା ର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସହାୟତା କରିପାରିବେ ଯଦି ଆପଣ ତ୍ରୁଟି ଖବର ଏବଂ ଉନ୍ନତି ଅନୁରୋଧ ଦାଖଲ କରିବେ. ତ୍ରୁଟି ଏବଂ ବିଶେଷ ଗୁଣ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ http://fedoraproject.org/wiki/BugsAndFeatureRequests କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ. ଆପଣଙ୍କର ସହଭାଗିତା ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ.

ଫେଡ଼ୋରା ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସାଧାରଣ ତଥ୍ୱ ଜାଣିବା ପାଇଁ, ନିମ୍ନଲିଖିତ ୱେବ ପୃଷ୍ଠାକୁ ଅନୁସରଣକରନ୍ତୁ:

- ଫେଡ଼ୋରା ସମୀକ୍ଷ - http://fedoraproject.org/wiki/Overview

- ଫେଡ଼ୋରା FAQ - http://fedoraproject.org/wiki/FAQ

- ସହାୟତା ଏବଂ ଆଲୋଚନା - http://fedoraproject.org/wiki/Communicate

- ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ - http://fedoraproject.org/wiki/Join

### 1.2. ଫେଡ଼ୋରା 10 ସମୀକ୍ଷା

ସବୁଥର ଭଳି, Fedora (http://www.fedoraproject.org/wiki/RedHatContributions) କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଏବଂ ନବୀନତମ ମାଗଣା ଏବଂ ମୁକ୍ତ ସଙ୍କେତ ବିଶିଷ୍ଟ ସଫ୍ଟୱେର (http://www.fedoraproject.org/wiki/Features) କୁ ସମ୍ମିଶ୍ରଣ କରିବା ଜାରି ରଖିଅଛି। ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିଭାଗ ପୂର୍ବତନ Fedora ସଂସ୍କରଣ ପରେ ହୋଇଥିବା ମୂଖ୍ଯ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ସାରାଂଶ ପ୍ରଦାନ କରିଅଛି।Fedora 10 ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ଉପଯୋଗୀତା ମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣିବା ପାଇଁ, ସେମାନଙ୍କର ବ୍ଯକ୍ତିଗତ ୱିକି ପୃଷ୍ଠାରେ ଥିବା ବିସ୍ତ୍ରୁତ ଲକ୍ଷ୍ଯ ଏବଂ ପ୍ରଗତିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ:

http://www.fedoraproject.org/wiki/Releases/10/FeatureList

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକାଶନ ଚକ୍ରରେ, କି ଗୁଣ ପଛରେ ଥିବା ଭିତର କଥା ପ୍ରକାଶ କରି ବିକାଶକାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସାକ୍ଷାତକାର କରାଗଲା:

http://www.fedoraproject.org/wiki/Interviews

ନିମ୍ନଲିଖିତଗୁଡ଼ିକ ଫେଡ଼ୋରା 10 ପାଇଁ ମୂଖ୍ୟ ବିଶେଷ ଗୁଣ:

- ବେତାର ସଂଯୋଗ ସହଭାଗ ଏଡ଼ ହକ ନେଟୱର୍କ ସହଭାଗକୁ ସକ୍ରିୟ କରିଥାଏ -- http://www.fedoraproject.org/wiki/Features/ConnectionSharing

- ଉନ୍ନତ ପରିଚାଳନା ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମୁଦ୍ରଣୀର ଭଲ ବିନ୍ୟାସ ଏବଂ ବ୍ୟବହାର -- http://www.fedoraproject.org/wiki/Features/BetterPrinting

- ସ୍ଥାନୀୟ ଏବଂ ସୁଦୂର ସଂଯୋଗଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଆଭାସୀକରଣ ଭଣ୍ଡାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ବର୍ତ୍ତମାନ ସରଳୀକୃତ ହୋଇଛି -- http://www.fedoraproject.org/wiki/Features/VirtStorage

- SecTool ଟି ଗୋଟିଏ ନୂତନ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପାଦନ ଏବଂ ଆଗମନ ଯାଞ୍ଚ ତନ୍ତ୍ର -- http://www.fedoraproject.org/wiki/Features/SecurityAudit

- RPM 4.6 ଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପରିବର୍ତ୍ତନକ୍ଷମ ସଫ୍ଟୱେର ପରିଚାଳନା ଲାଇବ୍ରେରୀ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ମୁଖ୍ୟ ଅଦ୍ୟତନ -- http://www.fedoraproject.org/wiki/Features/RPM4.6

ଏହି ପ୍ରକାଶନରେ କିଛି ଅଧିକ ବିଶେଷଗୁଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ:

- Glitch free audio and better performance is achieved through a rewrite of the PulseAudio sound server to use timer-based audio scheduling -- http://www.fedoraproject.org/wiki/Features/GlitchFreeAudio

- ଉନ୍ନତ ୱେବକେମ ସମର୍ଥନ -- http://www.fedoraproject.org/wiki/Features/BetterWebcamSupport

- ଅତିଲୋହିତ ସୁଦୂର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପ୍ରୟୋଗ ସହିତ ସହଜରେ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ସମର୍ଥନ -- http://www.fedoraproject.org/wiki/Features/BetterLIRCSupport

- ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ପ୍ରଶାସକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସରଳୀକୃତ କରିବା ପାଇଁ -- http://fedoraproject.org/wiki/Features/SbinSanity, ଏହି ପଥ `/usr/local/sbin:/usr/sbin:/sbin` ଟି `PATH` ରେ ସାଧାରଣ ଚାଳକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗକରାଯାଇଛି.

- The online account service provides applications with credentials for online accounts listed on http://online.gnome.org ରେ ଅନଲାଇନ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଅନଲାଇନ ଖାତାର ପ୍ରୟୋଗ ପ୍ରମାଣ ପତ୍ର ସହିତ ଦିଆଯାଇଥାଏ କିମ୍ବା GConf -- http://www.fedoraproject.org/wiki/Features/OnlineAccountsService ରେ ରଖାଯାଇଥାଏ.

ଫେଡ଼ୋରା 10 ବିଶେଷଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷଗୁଣ ତାଲିକା ପୃଷ୍ଠାରେ ଖୋଜାଯାଉଛି:

http://www.fedoraproject.org/wiki/Releases/10/FeatureList

### 1.3. ମୂଲ୍ୟବାନ ତଥ୍ୟ

Thank you for taking the time to provide your comments, suggestions, and bug reports to the Fedora community; this helps improve the state of Fedora, Linux, and free software worldwide.

#### 1.3.1. ଫେଡ଼ୋରା ସଫ୍ଟୱେରରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରି

ଫେଡ଼ୋରା ସଫ୍ଟୱେର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତନ୍ତ୍ର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମତାମତ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ, ଦୟାକରି http://fedoraproject.org/wiki/BugsAndFeatureRequests କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ. ଏହି ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଖବର କରାୟାଇଥିବା ତ୍ରୁଟି ଏବଂ ଜଣା ସମସ୍ୟା http://fedoraproject.org/wiki/Bugs/F10Commonରୁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇପାରିବ.

#### 1.3.2. ସାଧାରଣ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ

No software is without bugs. One of the features of free and open source software is the ability to report bugs, helping to fix or improve the software you use.

A list of common bugs is maintained for each release by the Fedora Project as a good place to start when you are having a problem that might be a bug in the software:

https://fedoraproject.org/wiki/Bugs/Common

#### 1.3.3. ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀ ଉପରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ

If you feel these release notes could be improved in any way, you can provide your feedback directly to the beat writers. There are several ways to provide feedback, in order of preference:

- ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଫେଡ଼ୋରା ଖାତା ଅଛି, ତେବେ ସିଧାସଳଖ http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beatsରେ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ.

- ଏହି ପ୍ରତିରୂପକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଗୋଟିଏ ତ୍ରୁଟି ଅନୁରୋଧ ପୁରଣ କରନ୍ତ: http://tinyurl.com/nej3u - This link is ONLY for feedback on the release notes themselves. Rବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପାଇଁSection 1.3.1, “ଫେଡ଼ୋରା ସଫ୍ଟୱେରରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରି” fକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ

- ଇମେଲ mailto:relnotes@fedoraproject.org.

## 2. ସ୍ଥାପନ ଏବଂ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିଛବିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନୂତନ କଣ

### 2.1. ସ୍ଥାପନା ଟିପ୍ପଣୀଗୁଡ଼ିକ

| ଫେଡ଼ୋରା କେମିତି ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ, କୁ ଯାଆନ୍ତୁ
ସ୍ଥାପନ ସମୟରେ ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖିନ ହେଉଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଯଦି କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି ଯାହାକି ଏହି ପ୍ରକାଶନରେ ନାହିଁ ତେବେ, http://www.fedoraproject.org/wiki/FAQ ଏବଂ http://www.fedoraproject.org/wiki/Bugs/Common କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ.

Anaconda ଟି ଫେଡ଼ୋରା ସ୍ଥାପକର ନାମ. ଏହି ବିଭାଗରି Anaconda ସମ୍ପର୍କୀୟ ସମସ୍ୟା ଏବଂଫେଡ଼ୋରା 10 ର ସ୍ଥାପନାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଅଛି.

#### 2.1.1. ସ୍ଥାପନା ମାଧ୍ଯମ

| ଫେଡ଼ୋରା DVD ISO ପ୍ରତିବିମ୍ବଟି ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଫାଇଲ.
ଯଦି ଆପଣ ଫେଡ଼ୋରା DVD ISO ପ୍ରତିବିମ୍ବକୁ ଆହରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ମନେରଖନ୍ତୁ ଯେ ସମସ୍ତ ଫାଇଲ ଆହରଣ ସାଧନଗୁଡ଼ିକ 2 GiB ରୁ ଅଧିକ ଆକାର ବିଶିଷ୍ଟ ଫାଇଲକୁ ଧାରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ. ପ୍ରଗ୍ରାମ wget 1.9.1-16 ଏବଂ ଉପର, curl, ଏବଂ ncftpget ରେ ଏହି ସୀମା ନଥାଏ, ଏବଂ 2 GiBରୁ ଅଧିକ ଆକାର ବିଶିଷ୍ଟ ଫାଇଲକୁ ସଫଳତାର ସହିତ ଆହରଣ କରିପାରିବେ. BitTorrent ହେଉଛି ଅନ୍ୟ ଏକ ବୃହତ ଫାଇଲ ଆହରଣ ପଦ୍ଧତି. ଟରେଣ୍ଟ ଫାଇଲ ପାଇବା ଏବଂ ବ୍ୟବହାର କରିବା ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ, http://torrent.fedoraproject.org/ କୁ ଯାଆନ୍ତୁ.

ଗୋଟିଏ କେବଳ-ସ୍ଥାପନ ମେଡ଼ିଆରୁ ବୁଟକରିବା ସମମୟରେ ବଛାଯାଇଥିବା Install or upgrade an existing system ସ୍ଥାପନ ମେଡ଼ିଆକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ Anaconda ପଚାରିଥାଏ.

ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ ମେଡ଼ିଆ ପାଇଁ, ବୁଟ ବିକଳ୍ପ ତାଲିକା ଦେଖିବା ପାଇଁ, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବୁଟ ସମୟରେ ଯେକୌଣସି କି କୁ ଦବାନ୍ତୁ. ମେଡ଼ିଆ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ Verify and boot କୁ ବାଛନ୍ତୁ. ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ ମେଡ଼ିଆକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାପନ ମେଡ଼ିଆ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରିବ. ମେଡ଼ିଆ ଯାଞ୍ଚ ସମୟରେ ଯଦି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଡ଼ିସ୍କକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥାନ୍ତି ଯେଉଁଥିରୁ Anaconda ଚାଲୁନଥିବ ତାହା Anaconda ପଚାରିଥାଏ. ଅତିରିକ୍ତ ମେଡ଼ିଆ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ, ଭର୍ତ୍ତି ମାଧ୍ଯମକୁ ବାହାର କରିବାକୁ eject କୁ ବାଛନ୍ତୁ , ତାପରେ ଆପଣ ଯାଞ୍ଚକରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ମେଡ଼ାଆକୁ ତାହା ସହିତ ବଦଳାନ୍ତୁ.

କୌମସି ନୂତନ ସ୍ଥାପନା କିମ୍ବା ଜୀବନ୍ତ ମାଧ୍ୟମ ପାଇଁ ଏହି ପରୀକ୍ଷାକୁ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ.

ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପ ଜୋରକରି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥାଏ ଯେ ଆପଣ ସ୍ଥାପନ ସମ୍ପର୍କୀୟ କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ଖବର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପରୀକ୍ଷାକୁ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ. ଖବର କରାଯାଇଥିବା ତ୍ରୁଟି ମଧ୍ଯରୁ ଅଧିକାଂଶ ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକୃତରେ ଭୁଲଭାବରେ ଲିଖିତ CD କିମ୍ବା DVDଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ.

କଦାଚିତ, ଏହି ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ କିଛି ଉପଯୋଗୀ ଡ଼ିସ୍କକୁ ଖରାପ ବୋଲି କହିଥାଏ. ଏହି ଫଳଟି ମଧ୍ଯ ଡ଼ିସ୍କ ଲିଖନ ସଫ୍ଟୱେର ଦ୍ୱାରା ଘଟିଥାଏ ଯାହାକି ISO ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକରୁ ଡ଼ିସ୍କ ନିର୍ମାଣ କରିବା ସମୟରେ ପ୍ୟାଡ଼ିଙ୍ଗକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିନଥାଏ.

| BitTorrent ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଫାଇଲ ସଂଯୋଗକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିଥାଏ.
If you use BitTorrent, any files you download are automatically validated. If your file completes downloading you do not need to check it. Once you burn your CD or DVD, however, you should still use mediacheck to test the integrity of the media.

Another reason for a failure during installation is faulty memory. To perform memory testing before you install Fedora, press any key to enter the boot menu, then select Memory Test. This option runs the Memtest86 standalone memory testing software in place of Anaconda. Memtest86 memory testing continues until you press the Esc key.

Fedora 10 supports graphical FTP and HTTP installations. However, the installer image must either fit in RAM or appear on local storage, such as the installation DVD or Live Media. Therefore, only systems with more than 192MiB of RAM or that boot from the installation DVD or Live Media can use the graphical installer. Systems with 192MiB RAM or less fall back to using the text-based installer automatically. If you prefer to use the text-based installer, type `linux text` at the `boot:` prompt.

#### 2.1.2. ଏନାକୋଣ୍ଡାରେ ହୋଇଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ

- NetworkManager for Networking -- Anaconda is now using NetworkManager for configuration of network interfaces during installation. The main network interface configuration screen in Anaconda has been removed. Users are only prompted for network configuration details if they are necessary during installation. The settings used during installation are then written to the system.

  ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ, http://www.fedoraproject.org/ wiki/Anaconda/Features/NetConfigForNM କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ.

- ସ୍ଥାପକକୁ ବୁଟକରିବା ପାଇଁ `netinst.iso` କୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ସମୟରେ, Anaconda କୁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଦାରିତ ଭାବରେ ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରତିବିମ୍ବ ତାଲିକା URLକୁ ସ୍ଥାପନ ଉତ୍ସ ପରି ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ. ପଦ୍ଧତି ଚୟନ ପରଦା ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ଆଉ ଦେଖାଯାଇନଥାଏ. ଯଦି ଆପଣ ସେହି ପ୍ରତିବିମ୍ବ ତାଲିକା URLକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁନଥାନ୍ତି,ତେବେ ସ୍ଥାପକ ବୁଟ ପ୍ରାଚଳଗୁଡ଼ିକରେ`repo=`<your installation source>`` କିମ୍ବା `askmethod` କୁ ଯୋଗ କରନ୍ତୁ. `askmethod` ବିକଳ୍ପ ବଚ୍ଛିତ ପରଦାକୁ ଦେଖାଇଥାଏ ଯେପରି ପୂର୍ବ ପ୍ରକାଶନରେ କରିଥିଲା. ବୁଟ ପ୍ରାଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ Tab କି କୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବୁଟ ପରଦାରେ ଦବାନ୍ତୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନୂତନ ପ୍ରାଚଳକୁ ସେଥିରେ ଯୋଡ଼ନ୍ତୁ. ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ `repo=` ଏବଂ `stage2=` ବର୍ଣ୍ଣନାକୁ http://fedoraproject.org/wiki/Anaconda/Optionsରେ ଦେଖନ୍ତୁ.

#### 2.1.3. ସ୍ଥାପନା ସମ୍ପର୍କୀୟ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ

##### 2.1.3.1. ଗୋଟିଏ `.iso` ରୁ PXE ବୁଟିଙ୍ଗ ହେଉଅଛି

PXE ବୁଟ କରିବା ସମୟରେ ଏବଂ ସ୍ଥାପନ ମେଡ଼ିଆ ପାଇଁ NFS ମାଧ୍ଯମରେ ସ୍ଥାପିତ ଗୋଟିଏ `.iso` ଫାଇଲକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସମୟରେ`method=nfsiso:server:/path` କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନାମାରେ ଯୋଗକରନ୍ତୁ. ଏହା ଗୋଟିଏ ନୂତନ ଆବଶ୍ୟକତା.

##### 2.1.3.2. IDE ଉପକରଣ ନାମଗୁଡ଼ିକ

IDE ଡ୍ରାଇଭ ପାଇଁ i386 ଏବଂ x86_64ରେ `/dev/hdX` ର ବ୍ୟବହାର ଫେଡ଼ୋରା 7ରେ `/dev/sdX` କୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥାଏ. ଯଦି ଆପଣ ଫେଡ଼ୋରା 7ର ପୂର୍ବ ସଂସ୍କରଣରୁ ଉନ୍ନୟନ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଉନ୍ନୟନ ଏବଂ କୌଣସି ବିଭାଜନ ସୀମା ପାଇଁ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକର ନାମକରଣର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ଉଚିତ.

##### 2.1.3.3. IDE RAID

Not all IDE RAID controllers are supported. If your RAID controller is not yet supported by `dmraid`, you may combine drives into RAID arrays by configuring Linux software RAID. For supported controllers, configure the RAID functions in the computer BIOS.

##### 2.1.3.4. ଏକାଧିକ NICs ଏବଂ PXE ସ୍ଥାପନା

Some servers with multiple network interfaces may not assign eth0 to the first network interface as BIOS knows it, which can cause the installer to try using a different network interface than was used by PXE. To change this behavior, use the following in `pxelinux.cfg/*` config files:

    	IPAPPEND 2 APPEND
    	  ksdevice=bootif

ଉପରେ ଥିବା ବିନ୍ୟାସ ବିକଳ୍ପ ସ୍ଥାପକକୁ BIOS ଏବଂ PXE ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ପରି ସମାନ ନେଟୱର୍କ ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଇଥାଏ. ଆପଣ ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ:

    	ksdevice=link

ଏହି ବିକଳ୍ପଟି ସ୍ଥାପକକୁ ପ୍ରଥମେ ପାଇଥିବା ସ୍ୱିଚ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ନେଟୱର୍କ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରାଇଥାଏ.

#### 2.1.4. ଉନ୍ନୟନ ସମ୍ପର୍କୀୟ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ

ଫେଡ଼ୋରା ଉନ୍ନୟନର ବିସ୍ତୃତ ପରାମର୍ଶ ପଦ୍ଧତି ପାଇଁ http://fedoraproject.org/wiki/DistributionUpgrades ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ.

##### 2.1.4.1. SCSI ଡ୍ରାଇଭର ବିଭାଜନ ସୀମା

Whereas older IDE drivers supported up to 63 partitions per device, SCSI devices are limited to 15 partitions per device. Anaconda uses the `libata` driver in the same fashion as the rest of Fedora, so it is unable to detect more than 15 partitions on an IDE disk during the installation or upgrade process.

If you are upgrading a system with more than 15 partitions, you may need to migrate the disk to Logical Volume Management (LVM). This restriction may cause conflicts with other installed systems if they do not support LVM. Most modern Linux distributions support LVM and drivers are available for other operating systems as well.

##### 2.1.4.2. ଡ଼ିସ୍କ ବିଭାଜନଗୁଡ଼ିକୁ ନାମପଟି କରିବା ଉଚିତ

A change in the way that the Linux kernel handles storage devices means that device names such as `/dev/hdX` or `/dev/sdX` may differ from the values used in earlier releases. Anaconda solves this problem by relying on partition labels or UUIDs for finding devices. If these are not present, then Anaconda presents a warning indicating that partitions need to be labelled and that the upgrade can not proceed. Systems that use Logical Volume Management (LVM) and the device mapper usually do not require relabeling.

###### 2.1.4.2.1. ଡ଼ିସ୍କ ବିଭାଜନ ନାମପଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଞ୍ଚକରନ୍ତୁ

ବିଭାଜନ ସ୍ତର ଦେଖିବା ପାଇଁ, ସ୍ଥିତବାନ ପେଡ଼ୋରା ସ୍ଥାପନକୁ ବୁଟ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ନିମ୍ନଲିଖିତମାନଙ୍କୁ ଟର୍ମିନାଲ ପ୍ରମ୍ପ୍ଟରେ ଭରଣ କରନ୍ତୁ:

    	  /sbin/blkid

ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ପରି, ତାଲିକାରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭଲ୍ୟୁମ ଧାଡ଼ି ପାଇଁ `LABEL=` ମୂଲ୍ୟ ଅଛି ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ:

    	  /dev/hdd1: LABEL="/boot"
    	    UUID="ec6a9d6c-6f05-487e-a8bd-a2594b854406" SEC_TYPE="ext2"
    	    TYPE="ext3"

###### 2.1.4.2.2. ଡ଼ିସ୍କ ବିଭାଜନ ନାମପଟିଗୁଡ଼ିକୁ ସେଟକରନ୍ତୁ

ନାମପଟି ବ୍ୟତିତ ext2 ଏବଂ ext3 ବିଭାଜନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ, ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ:

    	  su -c 'e2label /dev/example f7-slash'

For a VFAT file system use dosfslabel from the dosfstools package, and for NTFS file system use ntfslabel from the ntfsprogs package. Before rebooting the machine, also update the file system mount entries, and the GRUB kernel root entry.

###### 2.1.4.2.3. ଫାଇଲ ତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାପକ ଭରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅଦ୍ୟତନ କରନ୍ତୁ

ଯେକୌଣସି ଫାଇଲତନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ଯୋଡ଼ିତ କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତିତ, `/etc/fstab`ରେ ଥିବା ଉପକରଣ ଭରଣ ସହିତ ମେଳଖାଉଥିବା ଉଚିତ:

    	  su -c 'cp /etc/fstab /etc/fstab.orig' su -c 'gedit
    	    /etc/fstab'

ନାମପଟି ଭରଣ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ:

    	  LABEL=f7-slash  /  ext3  defaults  1
    	    1

###### 2.1.4.2.4. `grub.conf` କର୍ଣ୍ଣଲ ମୂଳସ୍ଥାନ ଭରଣକୁ ଅଦ୍ୟତନ କରନ୍ତୁ

ଯଦି `/` (root) ଫାଇଲତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ସ୍ତରକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଉଛି, ତେବେ grub ବିନ୍ୟାସ ଫାଇଲରେ କର୍ଣ୍ଣଲ ବୁଟ ପ୍ରାଚଳକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ହେବ:

    	  su -c 'gedit /boot/grub/grub.conf'

ଗୋଟିଏ ମେଳଖାଉଥିବା କର୍ଣ୍ଣଲ grub ଧାଡ଼ିର ଉଦାହରଣ:

    	  kernel /vmlinuz-2.6.20-1.2948.fc6 ro
    	    root=LABEL=f7-slash rhgb quiet

###### 2.1.4.2.5. ନାମପଟିରେ କରାଯାଇଥିବା ପରୀକ୍ଷଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ

If partition labels were adjusted, or the `/etc/fstab` file modified, then boot the existing Fedora installation to confirm that all partitions still mount normally and login is successful. When complete, reboot with the installation media to start the installer and begin the upgrade.

##### 2.1.4.3. ଉନ୍ନୟନ ବନାମ ନୂତନ ସ୍ଥାପନା

In general, fresh installations are recommended over upgrades. This is particularly true for systems that include software from third-party repositories. Third-party packages remaining from a previous installation may not work as expected on an upgraded Fedora system. If you decide to perform an upgrade anyway, the following information may be helpful:

Before you upgrade, back up the system completely. In particular, preserve `/etc`, `/home`, and possibly `/opt` and `/usr/local` if customized packages are installed there. You may want to use a multi-boot approach with a "clone" of the old installation on alternate partition(s) as a fallback. In that case, create alternate boot media, such as a GRUB boot floppy.

| ରୂପରେଖା ନକଲ ସଂରକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ
`/etc` ରେ ବିନ୍ୟାସର ନକଲସଂରକ୍ଷଣ ମଧ୍ଯ ଗୋଟିଏ ନୂତନ ସ୍ଥାପନା ପରେ ତନ୍ତ୍ର ବିନ୍ୟାସକୁ ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ.

ଆପଣ ଏହି ଉନ୍ନୟନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିସାରିବା ପରେ, ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ:

    	rpm -qa --last > RPMS_by_Install_Time.txt

Inspect the end of the output for packages that pre-date the upgrade. Remove or upgrade those packages from third-party repositories, or otherwise deal with them as necessary. Some previously installed packages may no longer be available in any configured repository. To list all these packages, use the following command:

    	su -c 'yum list extras'

#### 2.1.5. Kickstart HTTP ସମସ୍ୟା

When using a Kickstart configuration file via HTTP, kickstart file retrieval may fail with an error that indicates the file could not be retrieved. Click the OK button several times without making modifications to override this error successfully. As a workaround, use one of the other supported methods to retrieve Kickstart configurations.

#### 2.1.6. Firstboot non-root ଚାଳକ ନିର୍ମାଣ ଆବଶ୍ୟକ କରେ

Firstboot ପ୍ରୟୋଗ ତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ମୂଖ୍ୟ ଚାଳକ ହୋଇନଥିବା ଗୋଟିଏ ଚାଳକର ସୃଷ୍ଟି ଆବଶ୍ୟକ କରେ. ଏହା `gdm` କୁ ସମର୍ଥନ କରି ମୂଖ୍ୟ ଚାଳକକୁ ଆଲେଖି ଡେସ୍କଟପରେ କଦାପି ଲଗଇନ ହେବାକୁ ଦେଇନଥାଏ.

ସ୍ଥାପନ ସମୟରେ ଯଦି ଗୋଟିଏ ନୂତନ ନେଟୱର୍କ ପ୍ରାଧିକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବଛାଯାଏ, ତେବେ Firstboot ମୂଖ୍ୟ ଚାଳକ ହୋଇନଥିବା ସ୍ଥାନୀୟଚାଳକ ଆବଶ୍ୟକ କରେ ନାହିଁ

### 2.2. ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିଛବିଗୁଡ଼ିକ

The Fedora 10 release includes several Fedora Live ISO images in addition to the traditional installation images. These ISO images are bootable, and you can burn them to media and use them to try out Fedora. They also include a feature that allows you to install the Fedora Live image content to your hard drive for persistence and higher performance.

#### 2.2.1. ଉପଲବ୍ଧ ପ୍ରତିଛବିଗୁଡ଼ିକ

ବର୍ତ୍ତମାନଉପଲବ୍ଧ ସ୍ପିନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା ପାଇଁ, ଏବଂ ତାହାର ବ୍ୟବହାର ପଦ୍ଧତି ପାଇଁ, ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

http://fedoraproject.org/wiki/CustomSpins

#### 2.2.2. ବ୍ୟବହାର ବିଧି ସୂଚନା

To boot from the Fedora Live image, insert the media into your computer and restart. To log in and use the desktop environment, enter the username `fedora`. There is no password on this account. The GNOME-based Fedora Live images automatically login after one minute, so users have time to select a preferred language. After logging in, if you wish to install the contents of the Live image to your hard drive, click on the Install to Hard Drive icon on the desktop.

#### 2.2.3. ଆପଣଙ୍କର ମାଧ୍ଯମକୁ ଯାଞ୍ଚକରନ୍ତୁ

To check Fedora Live media, press any key during the initial boot countdown to display a boot option menu. Select Verify and boot to perform the media test.

ଯେକୌଣସି ନୂତନ ଜୀବନ୍ତ ମାଧ୍ଯମ ପାଇଁ ଏହି ପରୀକ୍ଷଣକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ.

#### 2.2.4. ପାଠ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନା

ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିଛବିର ଗୋଟିଏ ପାଠ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ, କୋନସୋଲରେ liveinst ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ.

#### 2.2.5. USB ବୁଟିଙ୍ଗ

Another way to use these Fedora Live images is to put them on a USB stick. To do this, use the liveusb-creator graphical interface. Use Add/Remove Software to search for and install liveusb-creator, or to install using yum:

          su -c 'yum install liveusb-creator'

ଆଲେଖିକ ଉପକରଣ ବ୍ୟତିତ, ଆପଣ livecd-tools ପ୍ୟାକେଜରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନାମା ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠକୁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ. ତାପରେ, livecd-iso-to-disk ସ୍କ୍ରିପ୍ଟକୁ ଚଲାନ୍ତୁ:

    /usr/bin/livecd-iso-to-disk /path/to/live.iso /dev/sdb1

ଆପଣ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବିଭାଜନ ସହିତ `/dev/sdb1` କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ.

ଏହା ଗୋଟିଏ not ନଷ୍ଟକାରୀ ପଦ୍ଧତି; ଆପଣଙ୍କ USB ରେ ଥିବା କୌଣସି ତଥ୍ୟ is preserved ସଂରକ୍ଷିତ ଅଛି.

ଏହି ଉପକରଣର ୱିଣ୍ଡୋ ସଂସ୍କରଣ ମଧ୍ଯ ଉପଲବ୍ଧ ଯାହାକି ଚାଳକକୁ ଚେଷ୍ଟାକରିବାକୁ କିମ୍ବା ଫେଡ଼ୋରା ସହିତ ମିଳିତ ହେବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ.

#### 2.2.6. ଦୃଢ଼ ମୂଳସ୍ଥାନ ଡିରେକ୍ଟରୀ

Support for keeping a persistent `/home` with the rest of the system stateless has been added for Fedora 10. This includes support for encrypting `/home` to protect your system if your USB stick is lost or stolen. To use this feature, download the Live image and run the following command:

          livecd-iso-to-disk --home-size-mb 512 /path/to/live.iso /dev/sdb1

ଆପଣ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବିଭାଜନ ସହିତ `/dev/sdb1` କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ.

Replace `512` with the desired size in megabytes of the persistent `/home`. The livecd-iso-to-disk shell script is stored in the `LiveOS` directory at the top level of the CD image. The USB media must have sufficient free space for the Fedora Live image, plus the `/home`, plus any other data to be stored on the media. By default, this encrypts your data and prompts for a passphrase to use. If you want to have an unencrypted `/home`, then you can specify `--unencrypted-home`.

Note that later runs of livecd-iso-to-disk preserve the `/home` that is created on the USB stick, continuing to use it even if you change your Live image.

#### 2.2.7. ଜୀବନ୍ତ USB ଦୃଢ଼ତା

Support for persistent changes with a Fedora Live image exists for Fedora 9 and later. The primary use case is booting from a Fedora Live image on a USB flash drive and storing changes to that same device. To do this, download the Fedora Live image and then run the following command:

    livecd-iso-to-disk --overlay-size-mb 512 /path/to/live.iso /dev/sdb1

ଆପଣ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବିଭାଜନ ସହିତ `/dev/sdb1` କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ.

`512` କୁ ଆଶାକରାଯାଉଥିବା ମେଗାବାଇଟ ଆକାର, କିମ୍ବା overlay ରେ ବଦଳାନ୍ତୁ . livecd-iso-to-disk ସେଲ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟଟି CD ପ୍ରତିଛବିର `LiveOS` ଡ଼ିରେକ୍ଟୋରୀରେରଖାଯାଇଛି. USB ମାଧ୍ଯମରେ ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିଛବି ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯଥେଷ୍ଟ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଥିବା ଉଚିତ. ତାହା ସହିତ overlay, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତଥ୍ୟ ମାଧ୍ଯମରେ ରଖାଯାଇଥାଏ.

#### 2.2.8. Intel-ଆଧାରିତ Apple ହାର୍ଡ଼ୱେର ଉପରେ USB ରୁ ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିଛବିକୁ ବୁଟକରି

Fedora 10 includes support for putting the Live image onto a USB image and then booting it on Intel processor-based Apple hardware. Unlike most x86 machines, this hardware requires reformatting the USB stick. To set up a USB stick, run this command:

    /usr/bin/livecd-iso-to-disk --mactel /path/to/live.iso /dev/sdb1

ଆପଣ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବିଭାଜନ ସହିତ `/dev/sdb1` କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ.

livecd-iso-to-disk ଉପକରଣ ପାଇଁ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଉପରେ ଲିଖିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏଠାରେ ମଧ୍ଯ ବ୍ୟବହାର କରିହେବ.

#### 2.2.9. ନିୟମିତ ଫେଡ଼ୋରା ସ୍ଥାପନ ସହିତ ଥିବା ଭିନ୍ନତା

ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିଛବିଟି ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ପରି ସାଧାରଣ ଫେଡ଼ୋରା ସ୍ଥାପନ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ.

- ନିୟମିତ ବ୍ୟବହୃତ DVD ପ୍ରତିଛବିରେ ଉପଲବ୍ଧ ପ୍ୟାକେଜର ଉପସେଟଟି ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିଛବି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ. ଉଭୟ ସେହି ଗୋଟିଏ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ୟାକେଜ ଥାଏ.

- The SSH daemon `sshd` is disabled by default. The daemon is disabled because the default username in the Fedora Live images does not have a password. However, installation to hard disk prompts for creating a new username and password.

- Fedora Live image installations do not allow any package selection or upgrade capability since they copy the entire file system from the Live media to the hard disk. After the installation is complete, and your system has been rebooted, you can add and remove packages as desired with the Add/Remove Software tool, yum, or the other software management tools.

- ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିଛବି i586 ବିନ୍ୟାସ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟକରିନଥାଏ.

### 2.3. ହାର୍ଡୱେର ସମୀକ୍ଷା

Users often request that Fedora provide a hardware compatibility list (HCL), which we have carefully avoided doing. Why? It is a difficult and thankless task that is best handled by the community at large than by one little Linux distribution.

However, because of our stance against closed-source hardware drivers and the problems of binary firmware for hardware, there is some additional information the Fedora Project wants to provide Fedora users.

#### 2.3.1. ଏହି ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀରେ ଥିବା ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ ହାର୍ଡୱେର ସୂଚନା

- 32-bit x86 - Section 2.4.2, “ଫେଡ଼ୋରା ପାଇଁ x86 ବିଶିଷ୍ଟତା” ପାଇଁ

- 64-bit x86 - Section 2.4.3, “ଫେଡୋରା ପାଇଁ x86_64 ନିର୍ଦ୍ଦିଶ୍ଟ” ପାଇଁ

- PowerPC (PPC)- Section 2.4.4, “PPC ଫେଡ଼ୋରା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ” ପାଇଁ

#### 2.3.2. ହାର୍ଡୱେର ଅବସ୍ଥିତି

http://fedoraproject.org/wiki/ForbiddenItems ରୁ:

- ଯଦି ଏହା ନିଜସ୍ୱ,ତେବେ ଏହାକୁ ଫେଡ଼ୋରାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିହେବ ନାହିଁ.

- ଯଦି ଏହା ନିୟମାନୁସାରେ ଠିକ ନୁହଁ, ତେବେ ଏହାକୁ ଫେଡ଼ୋରାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିହେବ ନାହିଁ.

- ଯଦି ଏହା United States federal lawକୁ ଉଲଙ୍ଘନ କରୁଅଛି, ତେବେ ଏହାକୁ ଫେଡ଼ୋରାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିହେବ ନାହିଁ.

#### 2.3.3. ଆପଣ କଣ କରିପାରିବେ?

1. ସକ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତୁ. ଆପଣଙ୍କର ହାର୍ଡୱେର ବିକ୍ରେତାଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ ଯେ ଆପଣ ମାଗଣା, ମୁକ୍ତ ଉତ୍ସ ଡ୍ରାଇଭର ଏବଂ ଫର୍ମୱେର ଚାହୁଁଛନ୍ତି

2. Use your buying power and only purchase from hardware vendors that support their hardware with open drivers and firmware. Refer to http://www.fsf.org/campaigns/hardware.html for more information.

### 2.4. ସଂରଚନା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟିତ ଟିପ୍ପଣୀ

ଏହି ବିଭାଗଟି ଫେଡ଼ୋରାର ସମର୍ଥିତ ହାର୍ଡୱେର ସଂରଚନା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟିତ କିଛି ଟିପ୍ପଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ.

#### 2.4.1. 64-ବିଟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ RPM multiarch ସମର୍ଥନ - x86_64 ଏବଂ ppc64

RPM ସମାନ ପ୍ୟାକେଜ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକାଧିକ ସଂରଚନାର ସମାନ୍ତରାଳ ସ୍ଥାପନାକୁ ସମର୍ଥନକରେ. ଗୋଟିଏ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ୟାକେଜ ତାଲିକା ଯେପରିକି rpm -qa ନକଲି ପ୍ୟାକେଜମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇପାରେ, ଯେହେତୁ ସଂରଚନାଟି ଦର୍ଶାଯାଇନାହିଁ. ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ, repoquery ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, yum-utils ପ୍ୟାକେଜର କିଛି ଅଂଶକୁ, ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ, ଯାହାକି ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ସଂରଚନାକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ. yum-utils କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ, ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ:

          su -c 'yum install yum-utils'

rpm ବ୍ୟବହାର କରି ସମସ୍ତ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ସଂରଚନା ସହିତ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ, ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ:

          rpm -qa --queryformat "%{name}-%{version}-%{release}.%{arch}\n"

ସଂରଚନାକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅନୁସନ୍ଧାନକୁ ଏହି ବିନ୍ୟାସ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ. ଏହାକୁ `/etc/rpm/macros` (ତନ୍ତ୍ରମୟ ବିନ୍ୟାସ ପାଇଁ) କିମ୍ବା `~/.rpmmacros` (ପ୍ରତି-ଚାଳକ ବିନ୍ୟାସ ପାଇଁ) ସହିତ ଯୋଗକରନ୍ତୁ.

          %_query_all_fmt %%{name}-%%{version}-%%{release}.%%{arch}

#### 2.4.2. ଫେଡ଼ୋରା ପାଇଁ x86 ବିଶିଷ୍ଟତା

ଏହି ଅଂଶଟି ଫେଡ଼ୋରା ଏବଂ x86 ହାର୍ଡୱେର ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ବିଷୟରେ ବିଶେଷ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ.

##### 2.4.2.1. x86 ପାଇଁ ହାର୍ଡୱେର ଆବଶ୍ୟକତା

ଫେଡ଼ୋରା 10ର ବିଶିଷ୍ଟ ଗୁଣକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ସମୟରେ କିମ୍ବା ପରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ, ଆପଣଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ହାର୍ଡୱେର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଯେପରିକି ଭିଡ଼ିଓ ଏବଂ ନେଟୱର୍କ କାର୍ଡର ବିବରଣୀ ଜାଣିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ.

###### 2.4.2.1.1. ସଞ୍ଚାଳକ ଏବଂ ସ୍ମୃତିସ୍ଥାନ

ନିମ୍ନଲିଖିତ CPU ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟକ ସୂଚନାଗୁଡ଼ିକ ଇଣ୍ଟେଲ ସଞ୍ଚାଳକ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା. ଅନ୍ୟ ସଞ୍ଚାଳକଗୁଡ଼ିକ, ଯେପରିକି AMD,Cyrix, ଏବଂ VIA ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଇଣ୍ଟେଲ ସଞ୍ଚାଳକ ସହିତ ସୁସଂଗତ ଏବଂ ସମାନ, ସେମାନଙ୍କୁ ଫେଡ଼ୋରା ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ.

ଫେଡ଼ୋରା 10 ଗୋଟିଏ ଇଣ୍ଟେଲ ପେଣ୍ଟିୟମ କିମ୍ବା ଉନ୍ନତ ସଞ୍ଚାଳକ ଆବଶ୍ୟକ କରେ, ଏବଂ ଏହା ପେଣ୍ଟିୟମ 4 ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତି ସଞ୍ଚାଳକ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ.

- ପାଠ୍ୟ-ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାବିତ: 200 MHz ପେଣ୍ଟିୟମ-ଶ୍ରେଣୀ କିମ୍ବା ଉନ୍ନତତର

- ଆଲେଖି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାବିତ: 400 MHz ପେଣ୍ଟିୟମ II େଣୀ କିମ୍ବା ଉନ୍ନତତର

- ପାଠ୍ୟ- ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ସର୍ବନିମ୍ନ RAM: 128MiB

- ଆଲେଖି ପାଇଁ ସର୍ବନିମ୍ନ RAM: 192MiB

- ଆଲେଖି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାବିତ RAM: 256MiB

###### 2.4.2.1.2. ହାର୍ଡ ଡିସ୍କ ସ୍ଥାନ

DVD ସ୍ଥାପନାର ସମସ୍ତ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ 9 GB ରୁ ଅଧିକ ଡ଼ିସ୍କ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥାଏ. ଅନ୍ତିମ ସ୍ଥାପନା ଆକାରଟି ସ୍ଥାପନ ସ୍ପିନ ଏବଂ ସ୍ଥାପନ ସମୟରେ ବଛାଯାଇଥିବା ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ. ସ୍ଥାପନ ପରିବେଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାପନ ସମୟରେ ଅତିରିକ୍ତ ଡ଼ିସ୍କ ସ୍ଥାନ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ. ସେହି ଅତିରିକ୍ତ ଡ଼ିସ୍କ ସ୍ଥାନଟି ସ୍ଥାପିତ ତନ୍ତ୍ରରେ ଥିବ `/Fedora/base/stage2.img` ଯୁକ୍ତ `/var/lib/rpm` ରେ ଥିବା ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକର ଆକାର ସହିତ ଅନୁରୂପ.

ବ୍ୟବହାରିକ ଶବ୍ଦରେ ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ଥାନର ଆବଶ୍ୟକତା ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ଅତିକମରେ 90 MiB ଏବଂ ବୃହତର ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ 175 MiB ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ.

ଯେକୌଣସି ଚାଳକ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ଯ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ଥାନର ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସଠିକ ଭାବରେ ତନ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ ପାଇଁ ଅତିକମରେ 5% ମୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ.

#### 2.4.3. ଫେଡୋରା ପାଇଁ x86_64 ନିର୍ଦ୍ଦିଶ୍ଟ

ଏହି ଅଂଶଟି ଫେଡ଼ୋରା ଏବଂ x86_64 ହାର୍ଡୱେର ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ବିଷୟରେ ବିଶେଷ ସୂଚନା ଧାରଣ କରିଥାଏ.

##### 2.4.3.1. x86_64 ପାଇଁ ହାର୍ଡୱେର ଆବଶ୍ୟକତା

ଫେଡ଼ୋରା 10ର ବିଶିଷ୍ଟ ଗୁଣକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ସମୟରେ କିମ୍ବା ପରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ, ଆପଣଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ହାର୍ଡୱେର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଯେପରିକି ଭିଡ଼ିଓ ଏବଂ ନେଟୱର୍କ କାର୍ଡର ବିବରଣୀ ଜାଣିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ.

###### 2.4.3.1.1. x86_64 ପାଇଁ ସ୍ମୃତିସ୍ଥାନ ଆବଶ୍ୟକତା

- ପାଠ୍ୟ- ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ସର୍ବନିମ୍ନ RAM: 256MiB

- ଆଲେଖି ପାଇଁ ସର୍ବନିମ୍ନ RAM: 384MiB

- ଆଲେଖି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାବିତ RAM: 512MiB

###### 2.4.3.1.2. x86_64 ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ହାର୍ଡ଼ଡ଼ିସ୍କ ସ୍ଥାନ

DVD ସ୍ଥାପନାର ସମସ୍ତ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ 9 GB ରୁ ଅଧିକ ଡ଼ିସ୍କ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥାଏ. ଅନ୍ତିମ ସ୍ଥାପନା ଆକାରଟି ସ୍ଥାପନ ସ୍ପିନ ଏବଂ ସ୍ଥାପନ ସମୟରେ ବଛାଯାଇଥିବା ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ. ସ୍ଥାପନ ପରିବେଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାପନ ସମୟରେ ଅତିରିକ୍ତ ଡ଼ିସ୍କ ସ୍ଥାନ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ. ସେହି ଅତିରିକ୍ତ ଡ଼ିସ୍କ ସ୍ଥାନଟି ସ୍ଥାପିତ ତନ୍ତ୍ରରେ ଥିବ `/Fedora/base/stage2.img` ଯୁକ୍ତ `/var/lib/rpm` ରେ ଥିବା ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକର ଆକାର ସହିତ ଅନୁରୂପ.

ବ୍ୟବହାରିକ ଶବ୍ଦରେ ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ଥାନର ଆବଶ୍ୟକତା ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ଅତିକମରେ 90 MiB ଏବଂ ବୃହତର ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ 175 MiB ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ.

ଯେକୌଣସି ଚାଳକ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ଯ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ଥାନର ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସଠିକ ଭାବରେ ତନ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ ପାଇଁ ଅତିକମରେ 5% ମୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ.

#### 2.4.4. PPC ଫେଡ଼ୋରା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ

ଏହି ବିଭାଗଟି ଫେଡ଼ୋରା ବିଷୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୂଚନା ଧାରଣ କରିଥାଏ ଏବଂ PPC (ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି PC) ହାର୍ଡୱେର ପ୍ଲାଟଫର୍ମ.

##### 2.4.4.1. PPC ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ହାର୍ଡୱେର

###### 2.4.4.1.1. ସଞ୍ଚାଳକ ଏବଂ ସ୍ମୃତିସ୍ଥାନ

- ସର୍ବନିମ୍ନ CPU: PowerPC G3 / POWER3

- ଫେଡ଼ୋରା 10 Apple Power Macintoshର ନୂତନ ପୃଥିବି ନିର୍ମାତାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ, circa 1999 ପରଠାରୁ ସିପ ହୋଇଥାଏ. ଯଦିଚ Old World machines କାର୍ଯ୍ୟକରିବା ଉଚିତ, ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ବୁଟଲୋଡର ଆବଶ୍ୟକ କରେ ଯାହାକି ଫେଡ଼ୋରା ବଣ୍ଟନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇନଥାଏ. ଫେଡ଼ୋରା ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇସାରିଛି ଏବଂ POWER5 ଏବଂ POWER6 ମେସିନରେ ଯାଞ୍ଚକରାସରିଛି.

- ଫେଡ଼ୋରା 10 pSeries ଏବଂ Cell Broadband Engine machines କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ.

- ଫେଡ଼ୋରା 10 Sony PlayStation 3 ଏବଂ Genesi Pegasos II ଏବଂ Efikaକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ.

- ଫେଡ଼ୋରା 10 P.A.Semiconductor 'Electra' ଯନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ନୂତନ ହାର୍ଡୱେର ସମର୍ଥନକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥାଏ.

- ଫେଡ଼ାରେ 10 ମଧ୍ଯ Terrasoft Solutions powerstation workstations ପାଇଁ ସମର୍ଥନକୁ ଅନ୍ତରଭୁକ୍ତ କରିଥାଏ.

- ପାଠ୍ୟ-ଧାରା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶିତ: 233 MHz G3 କିମ୍ବା ଉନ୍ନତ, 128MiB RAM.

- ଆଲେଖିକ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶିତ: 400 MHz G3 କିମ୍ବା ଉନ୍ନତ, 256MiB RAM.

###### 2.4.4.1.2. ହାର୍ଡ ଡିସ୍କ ସ୍ଥାନ

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ୟାକେଜଟି 9 GiBର ଡ଼ିସ୍କ ସ୍ଥାନ ନେଇଥାଏ. ଶେଷ ଆକାରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ସ୍ଥାପନ ସ୍ପିନ ଏବଂ ବଚ୍ଛିତ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ଯମରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ. ସ୍ଥାପନ ପରିବେଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାପନ ସମୟରେ ଅତିରିକ୍ତ ଡ଼ିସ୍କ ସ୍ଥାନ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ. ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଡ଼ିସ୍କ ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାପିତ ତନ୍ତ୍ରରେ `/Fedora/base/stage2.img` (ସ୍ଥାପନ ଡ଼ିସ୍କ 1) ଯୁକ୍ତ `/var/lib/rpm` ରେ ଥିବା ଫାଇଲ ଉପରେ ନିର୍ଭର.

ପ୍ରକୃତରେ, ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ଥାନର ଆବଶ୍ୟକତା, ଛୋଟ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ 90 MiB ରୁ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ 175 MiB ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ.

ଯେକୌଣସି ଚାଳକ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ, ଏବଂ ସଠିକ ତନ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ ପାଇଁ ଅତିକମରେ 5% ମୁକ୍ତସ୍ଥାନ ରଖାଯାଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ.

##### 2.4.4.2. 64-ବିଟ ଯନ୍ତ୍ରରେ 4 KiB ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକ

Fedora Core 6 ରେ ଗୋଟିଏ ସକ୍ଷିପ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ପରେ 64KiB ପୃଷ୍ଠା ସହିତ, PowerPC64 କର୍ଣ୍ଣଲ ବର୍ତ୍ତମାନ 4BiB ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱିଚବେକ ହୋଇଛି. ସ୍ଥାପକ ଉନ୍ନୟନ ସମୟରେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ୱାପ ବିଭାଜନକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ.

##### 2.4.4.3. ଆପେଲ କି ବୋର୍ଡ

Apple ତନ୍ତ୍ରରେ ଥିବା Option କି PCରେ ଥିବା Alt କି ସହିତ ସମାନ. ଯେଉଁଠାରେ ଦଲିଲିକରଣ ଏବଂ ସ୍ଥାପକ Alt କି କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥାଏ, Option କି କୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ. କିଛି କି ସଂଯୋଗ ପାଇଁ ଆପଣ Option କି କୁ Fn କି ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ, ଯେପରିକି ଆଭାସୀ ଟର୍ମିନାଲ tty3 କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହେବା ପାଇଁ Option+Fn+F3.

##### 2.4.4.4. PPC ସ୍ଥାପନା ଟିପ୍ପଣୀ

ସମର୍ଥିତ ହାର୍ଡୱେରରେ ଫେଡ଼ୋରା ସ୍ଥାପନ ଡ଼ିସ୍କ 1 ଟି ବୁଟ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ. ଏହା ସହିତ ଗୋଟିଏ ବୁଟକରିବା ଯୋଗ୍ୟ CD ପ୍ରତିଛବି `images/` ଡ଼ିରେକ୍ଟରୀରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥାଏ. ଏହି ପ୍ରତିଛବିଗୁଡ଼ିକ ଆପଣଙ୍କର ତନ୍ତ୍ର ହାର୍ଡୱେରରେ ପୃଥକଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିଥାଏ:

- ଅଧିକାଂଶ ଯନ୍ତ୍ରରେ -- ବୁଟଲୋଡ଼ର ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ ଡ଼ିସ୍କରୁ ଉପଯୁକ୍ତ 32-bit କିମ୍ବା 64-bit ସ୍ଥାପକକୁ ବୁଟକରିଥାଏ.

- 64-bit IBM pSeries (POWER4/POWER5/POWER6), ସାମ୍ପ୍ରତିକ iSeries ମଡେଲଗୁଡ଼ିକ -- OpenFirmware ବ୍ୟବହାର କରିସାରିବା ପରେ CD ବୁଟ କରିବା ପାଇଁ, ବୁଟଲୋଡ଼ର, yaboot, ସ୍ୱୟଂଚାଳିତଭାବରେ 64-ବିଟ ସ୍ଥାପକକୁ ବୁଟ କରିଥାଏ.

- IBM "Legacy" iSeries (POWER4) -- ତଥାକଥିତ "Legacy" iSeries ମଡେଲଗୁଡ଼ିକ, ଯାହାକି OpenFirmware ବ୍ୟବହାର କରେନାହିଁ, `images/iSeries` ସ୍ଥାପନ ଟ୍ରୀର ଡ଼ିରେକ୍ଟରୀରେ ବୁଟ ପ୍ରତିଛବି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ.

- Genesi Pegasos II / Efika 5200B --powerdeveloper.org ରୁ "ଉପକରଣ ବୃକ୍ଷ ଅତିରିକ୍ତ ବସ୍ତୁ" ର ଆବଶ୍ଯକତା ବିନା Fedora କର୍ଣ୍ଣଲ ଉଭୟ Pegasos ଏବଂ Efika କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ। ତଥାପି, ଫାର୍ମୱେରରେ ISO9660 ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନର ଅଭାବର ଅର୍ଥ ହେଉଅଛି ଏହା ସି.ଡି.ରୁ yaboot ଦ୍ବାରା ବୁଟ କରୁଅଛି। ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ସି.ଡି. କିମ୍ବା ନେଟୱର୍କ ବ୍ଯବହାର କରି 'netboot' ପ୍ରତିଛବିକୁ ବୁଟ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରତିଛବିର ଅକାର ଯୋଗୁଁ, ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ୪ ଏମ.ଆଇ.ବି. ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅଧିକ ସ୍ମୃତି ସ୍ଥାନରେ ଫାଇଲ ମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ଫାର୍ମୱେରର `load-base` ଚଳକୁ ବ୍ଯବସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

      	  setenv load-base 0x2000000

  OpenFirmware ପ୍ରମ୍ପଟରେ, Efika ଅଦ୍ୟତନକୁ ବୁଟ କରିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ, ଯଦି ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ, କିମ୍ବା CDରୁ netboot ପ୍ରତିଛବି:

      	  boot cd: /images/netboot/ppc32.img

  କିମ୍ବା ନେଟୱର୍କରୁ:

      	  boot eth ppc32.img

  ସ୍ଥାପିତ Fedora ତନ୍ତ୍ରକୁ ବୁଟଯୋଗ୍ଯ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ହସ୍ତକୃତ ଭାବରେ OpenFirmware କୁ ବିନ୍ଯାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି କରିବା ପାଇଁ, `/boot` ବିଭାଜନରୁ yaboot କୁ ଧାରଣ କରିବାକୁ, `boot-device` ଏବଂ `boot-file` ପରିବେଶ ଚଳ ମାନଙ୍କୁ ସଠିକ ଭାବରେ ବିନ୍ଯାସ କରନ୍ତୁ। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ, ଗୋଟିଏ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାପନ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଚଳ ମାନଙ୍କୁ ଆବଶ୍ଯକ କରିପାରେ:

      setenv boot-device hd:0 setenv boot-file
      	    /yaboot/yaboot setenv auto-boot? true

- PA Semi Electra -- Electra ଫାର୍ମୱେର ଏପର୍ଯ୍ଯନ୍ତ yaboot କୁ ସମର୍ଥନ କରେନାହିଁ; Electra କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ, ଆପଣ `ppc64.img` netboot ପ୍ରତିଛବିକୁ ବୁଟ କରିପାରିବେ। ସ୍ଥାପନ ପରେ, ସ୍ଥାପିତ କର୍ଣ୍ଣଲକୁ ଧାରଣ କରିବା ଫାର୍ମୱେର ଏବଂ `/boot` ବିଭାଜନରେ initrd କୁ ଆପଣଙ୍କୁ ହସ୍ତକୃତ ଭାବରେ ବିନ୍ଯାସ କରିବା ପାଇଁ ପଡିବ।

  ପରବର୍ତ୍ତି ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଫର୍ମୱେର ଦଲିଲିକରଣକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ.

- Sony PlayStation 3 -- PlayStation 3 ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ, firmware 1.60 କୁ ଅଦ୍ୟତନ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ପରେ. "Other OS" ବୁଟଲୋଡ଼ରଟି ନିଶ୍ଚିତଭାବରେ ଫ୍ଲାସରେ ସ୍ଥାପିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, http://www.playstation.com/ps3-openplatform/manual.html ରେ ଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଅନୁସରଣ କରି. Sony's "ADDON" CDରେ ଗୋଟିଏ ଉପଯୁକ୍ତ ବୁଟଲୋଡ଼ର ପ୍ରତିଛବି ମିଳିପାରେ, ftp://ftp.kernel.org/pub/linux/kernel/people/geoff/cell/ ରୁ ଉପଲବ୍ଧ.

  ଥରେ ବୁଟ ଲୋଡରଟି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇସାରିଲା ପରେ, PlayStation 3 ଟି Fedora ସ୍ଥାପନ ମାଧ୍ଯମରୁ ବୁଟ ହେବା ଯୋଗ୍ଯ ହେବା ଉଚିତ। ଏହା ମନେ ରଖନ୍ତୁ ଯେ ନେଟୱାର୍କ ସ୍ଥାପନ NFS ରେ ସର୍ବତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବରେ ହୋଇଥାଏ, କାରଣ ଏହା FTP ଏବଂ HTTP ଅପେକ୍ଷା କମ ସ୍ମୃତି ନେଇଥାଏ। ପାଠ୍ଯ ବିକଳ୍ପକୁ ବ୍ଯବହାର କରି ମଧ୍ଯ ସ୍ଥାପକ ଦ୍ବାରା ବ୍ଯବହୃତ ସ୍ମୃତିକୁ ହ୍ରାସ କରିହେବ।

  ଫେଡ଼ୋରା ଏବଂ PlayStation3 କିମ୍ବା PowerPC ରେ ଥିବା ଫେଡ଼ୋରା ବିଷୟରେ ଅଦିକ ସୂଚନା ପାଇଁ, Fedora-PPC ମେଲିଙ୍ଗ ଲିଷ୍ଟ (http://lists.infradead.org/mailman/listinfo/fedora-ppc) କିମ୍ବା FreeNode (http://freenode.net/.)ରେ ଥିବା #fedora-ppc ଚ୍ୟାନେଲରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ.

- ନେଟୱାର୍କ ବୁଟିଙ୍ଗ -- ସ୍ଥାପକ କର୍ଣ୍ଣଲ ଏବଂ ramdisk କୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ମିଶ୍ରିତ ପ୍ରତିଛବି ଗୁଡିକ ସ୍ଥାପନ ବୃକ୍ଷର `images/netboot/` ଡିରେକ୍ଟୋରିରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥାଆନ୍ତି। ସେଗୁଡିକୁ TFTP ଦ୍ବାରା ନେଡୱାର୍କ ବୁଟ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ଯ କରାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ପାଇଁ ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ଉପାୟ ମାନ ମଧ୍ଯ ଅଛି।

  yaboot ଲୋଡର IBM pSeries ଏବଂ Apple Macintosh ବୁଟିଙ୍ଗ ପାଇଁ TFTP ବୁଟିଙ୍ଗକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ। Fedora ପ୍ରକଳ୍ପ netboot ପରିବର୍ତ୍ତେ yaboot ପ୍ରତିଛବି ମାନଙ୍କର ବ୍ଯବହାରକୁ ଉତ୍ସାହ କରିଥାଏ।

###### 2.4.4.4.1. PPC ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ

- ppc64-utils ପ୍ୟାକେଜଟି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ୟାକେଜରେ ବିଭାଜିତ (ps3pf-utils, powerpc-utils, powerpc-utils-papr.) ଯଦିଚ mkzimage ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇନାହିଁ, ତଥାପି ଆପଣ wrapper ସ୍କ୍ରିପ୍ଟକୁ kernel-bootwrapper ପ୍ୟାକେଜରୁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ:

      wrapper -i initrd-${KERN_VERSION}.img -o
      	zImage-${KERN_VERSION}.img vmlinuz-${KERN_VERSION}

### 2.5. X ୱିଣ୍ଡୋ ତନ୍ତ୍ର - ଆଲେଖୀ

ଏହି ଅଂଶଟି X-ୱିଣ୍ଡୋ ତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସମ୍ପର୍କୀୟ ସୂଚନା ଧାରଣ କରିଥାଏ, X.Org, ଫେଡ଼ୋରା ସହିତ ପ୍ରଦତ୍ତ.

#### 2.5.1. X ରୂପରେଖା ପରିବର୍ତ୍ତନ

ଫେଡ଼ୋରା 10

    evdev

ନିବେଶ ଡ୍ରାଇଭରକୁ X ସର୍ଭର ପାଇଁ ମାନକ ମାଉସ ଏବଂ କି ବୋର୍ଡ ଡ୍ରାଇଭର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରେ। ଏହି ଡ୍ରାଇଭର ନିରନ୍ତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପକରଣ ବିନ୍ୟାସ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ HAL ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ଯାହାକି ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗହେବା କିମ୍ବା କଢ଼ାଯିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ.

#### 2.5.2. ତୃତୀୟ-ପକ୍ଷ ଭିଡ଼ିଓ ଡ୍ରାଇଭରଗୁଡ଼ିକ

ତୃତୀୟ-ପକ୍ଷ ଭିଡ଼ିଓ ଡ୍ରାଇଭରଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ବିସ୍ତୃତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ପାଇଁ Xorg ତୃତୀୟ-ପକ୍ଷ ଡ୍ରାଇଭର ପୃଷ୍ଠାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ.

http://fedoraproject.org/wiki/Xorg/3rdPartyVideoDrivers

#### 2.5.3. ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ

http://who-t.blogspot.com/2008/07/input-configuration-in-nutshell.html -- Evdev configuration.

### 2.6. ଫେଡ଼ୋରା 10 ବୁଟ-ସମୟ

ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ ଏକାଧିକ ବୁଟ-ସମୟ ଅଦ୍ୟତନ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ତିବ୍ର ବୁଟିଙ୍ଗ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଆଲେଖୀକ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ.

#### 2.6.1. GRUB

The GRUB menu is no longer shown at startup, except on dual-boot systems. To bring up the GRUB menu, hold the Shift key before the kernel is loaded. (Any other key works but the Shift key is the safest to use.)

#### 2.6.2. Plymouth

ପ୍ଲାଇମାଉଥ ଗୋଟିଏ ଆଲେଖୀକ ବୁଟ ଅପ ତନ୍ତ୍ର ଯିଏକି ଫେଡ଼ୋରା 10 ସହିତ ପ୍ରଥମ ଥରପାଇଁ ଆସିଛି.

- grub ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନାମାରେ rhgb କୁ ଯୋଗକରିବା ଆପଣଙ୍କ ହାର୍ଡୱେରରେ ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ଲଗଇନ ଧାରଣକରିବାକୁ ପ୍ଲାଇମାଉଥକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥାଏ.

- The graphical boot splash screen that comes with Plymouth requires kernel mode setting drivers to work best. There are not kernel modesetting drivers available for all hardware yet. To see the graphical splash before the drivers are generally available, add `vga=0x318` to the kernel grub command line. This uses vesafb, which does not necessarily give the native resolution for a flat panel, and may cause flickering or other weird interactions with X. Without kernel modesetting drivers or `vga=0x318`, Plymouth uses a text-based plugin that is plain but functional.

- Currently, only Radeon R500 and higher users get kernel modesetting by default. There is work in progress to provide modesetting for R100 and R200. Additionally, Intel kernel modesetting drivers are in development, but not turned on by default.

- The kernel modesetting drivers are still in development and buggy. If you end up with nothing but a black screen during boot up, or a screen with nothing but random noise on it, then adding `nomodeset` to the kernel boot prompt in grub disables modesetting.

- Plymouth hides boot messages. To view boot messages, press the Esc key during boot, or view them in `/var/log/boot.log` after boot up. Alternatively, remove rhgb from the kernel command line and plymouth displays all boot messages. There is also a status icon on the login screen to view boot warnings.

#### 2.6.3. ତିବ୍ର ବୁଟିଙ୍ଗ

ଆରମ୍ଭ ଧାରା ଉନ୍ନତିରେ ଫେଡ଼ୋରା 10 ତିବ୍ର ବୁଟ ପାଇଛି.

- ବୁଟ ପଦ୍ଧତି ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳରେ Readahead ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି.

- Udev may appear to be slower but in fact readahead reads all disk buffers needed for the boot process in the background and shortens the whole boot process. Creation of the readahead file list is done monthly and can be triggered manually by touching `/.readahead_collect`. The configuration file `/etc/sysconfig/readahead` can be edited to turn off readahead-collector and/or readahead.

#### 2.6.4. କର୍ଣ୍ଣଲ ଅବସ୍ଥା ବିନ୍ୟାସ

Kernel modesetting (KMS) can default to either enabled or disabled in the DRM driver and it can be enabled or disabled at boot-time.

- Both Plymouth and the DDX drivers detect whether KMS is present and enabled. If it is present and enabled, Plymouth and DDX drivers will take advantage of them.

- If KMS is not present or it is present but disabled then Plymouth will automatically fall back to the text splash and the DDX driver will automatically fall back to user-space modesetting.

- ଗତିଶୀଳ ଚାଳକ ବଦଳ, seamless X ସର୍ଭର ବଦଳ, ଏବଂ ଆଲେଖିକ ପ୍ୟାନିକ ସନ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ.

## 3. ବହୁମାଧ୍ଯମ ବିଶୟରେ ସମ୍ମୁଖିନ

### 3.1. ବହୁମାଧ୍ଯମ

Fedora includes applications for assorted multimedia functions, including playback, recording, and editing. Additional packages are available through the Fedora Package Collection software repository. For additional information about multimedia in Fedora, refer to the Multimedia section of the Fedora Project website at http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia.

#### 3.1.1. ମଲ୍ଟିମେଡ଼ିଆ ଚାଳକ

ମେଡ଼ିଆ ଚଲାଇବା ପାଇଁ ଫେଡ଼ୋରାର ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାପନାରେ Rhythmbox ଏବଂ Totem ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ. XMMS ଚାଳକ ଏବଂ KDEର Amarokକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ଅନେକ ପ୍ରଗ୍ରାମ ଫେଡ଼ୋରା ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଉପଲବ୍ଧ. ଉଭୟ GNOME ଏବଂ KDE ରେ କିଛି ଚାଳକ ଥାଏ ଯାହାକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶୈଳୀରେ ଚଲାଇହେବ. ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ ଶୈଳୀକୁ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ.

Totem, GNOME ପାଇଁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଚଳଚିତ୍ର ଚାଳକ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପଛକୁ ଚଲାଇବା ଏବଂ ପ୍ୟାକେଜ ନବଦଲାଇ ପୁନଃସଂକଳନ କରିବାର କ୍ଷମତା ପାଇଛି. Xine ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ, Add/Remove Software କୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା totem-xine କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ:

          su -c 'yum install totem-xine'

Totem କୁ Xine ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସହିତ ଥରେ ଚଲାଇବା ପାଇଁ:

          su -c 'totem-backend -b xine totem'

ସମଗ୍ର ତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ xine କୁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ:

          su -c 'totem-backend -b xine'

Xine ପୃଷ୍ଠ-ଭୂମିକୁ ବ୍ଯବହାର କରୁଥିବା ବେଳେ, ସାମୟିକ ଭାବରେ GStreamer ପୃଷ୍ଠ-ଭୂମିକୁ ବ୍ଯବହାର କରିବା ସମ୍ଭବ। GStreamer ପୃଷ୍ଠ-ଭୂମିକୁ ବ୍ଯବହାର କରିବା ପାଇଁ, ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଚଳାନ୍ତୁ:

          su -c 'totem-backend -b gstreamer'

#### 3.1.2. Ogg ଏବଂ Xiph.Org foundation ଶୈଳୀ

Fedora includes complete support for the Ogg media container format and the Vorbis audio, Theora video, Speex audio, and FLAC lossless audio formats. These freely-distributable formats are not encumbered by patent or license restrictions. They provide powerful and flexible alternatives to more popular, restricted formats. The Fedora Project encourages the use of open source formats in place of restricted ones. For more information on these formats and how to use them, refer to:

- http://www.xiph.org/ ରେ Xiph.Org Foundation

- http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia/Xiph

#### 3.1.3. MP3, DVD, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବର୍ଜିତ ମଲଟିମେଡ଼ିଆ

Fedora cannot include support for MP3 or DVD video playback or recording. The MP3 formats are patented, and the patent holders have not provided the necessary licenses. DVD video formats are patented and equipped with an encryption scheme. The patent holders have not provided the necessary licenses, and the code needed to decrypt CSS-encrypted discs may violate the Digital Millennium Copyright Act, a copyright law of the United States. Fedora also excludes other multimedia software due to patent, copyright, or license restrictions, including Adobe's Flash Player and Real Media's Real Player. For more on this subject, please refer to http://fedoraproject.org/wiki/ForbiddenItems.

While other MP3 options may be available for Fedora, Fluendo now offers an MP3 plugin for GStreamer that has the related patents licensed for end users. This plugin enables MP3 support in applications that use the GStreamer framework as a backend. We cannot distribute this plugin in Fedora for licensing reasons, but it offers a new solution for an old problem. For more information refer to these pages:

- http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia/fluendo-mp3

- http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia/MP3

- http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia/DVD

- http://fedoraproject.org/wiki/Multimedia/Flash

#### 3.1.4. CD ଏବଂ DVD ପ୍ରାଧିକରଣ ଏବଂ ଲିଖନ

ଫେଡ଼ୋରା ଏବଂ ଡେସ୍କଟପ ଜୀବନ୍ତ ସ୍ପିନର ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାପନାରେ CD ଏବଂ DVD ଲେଖିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପୂର୍ବ-ନିର୍ମିତବିଶେଷଗୁଣ ରହିଛି. ସହଜରେ CDs ଏବଂ DVD ଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଲିଖନ ପାଇଁ ଫେଡ଼ୋରାରେ ବହୁଗୁଡ଼ିଏ ଉପକରଣ ଅଛି. ଫେଡ଼ୋରାରେ Brasero, GnomeBaker, ଏବଂ K3b ପରି ଆଲେଖିକ ପ୍ରଗ୍ରାମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ. କୋନସୋଲ ପ୍ରଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ wodim, readom, ଏବଂgenisoimage ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ. ଆଲେଖିକ ପ୍ରଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ Applications → Sound & Video ରେ ମିଳିଥାଏ.

#### 3.1.5. ସ୍କ୍ରିନକାଷ୍ଟ

You can use Fedora to create and play back screencasts, which are recorded desktop sessions, using open technologies. Fedora includes istanbul, which creates screencasts using the Theora video format, and byzanz, which creates screencasts as animated GIF files. You can play back these videos using one of several players included in Fedora. This is the preferred way to submit screencasts to the Fedora Project for either contributors or end-users. For more comprehensive instructions, refer to the screencasting page:

http://fedoraproject.org/wiki/ScreenCasting

#### 3.1.6. ପ୍ଲଗଇନଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ଯମରେ ଅନୁଲଗ୍ନ ସମର୍ଥନ

Most of the media players in Fedora support the use of plugins to add support for additional media formats and sound output systems. Some use powerful backends such as the gstreamer package to handle media format support and sound output. Fedora offers plugin packages for these backends and for individual applications, and third parties may offer additional plugins to add even greater capabilities.

#### 3.1.7. ଅତିଲୋହିତ ସୁଦୂର ସମର୍ଥନ

A new graphical frontend to LIRC is provided by gnome-lirc-properties, making it easy to connect and configure infrared remote controls. LIRC is routinely used in multimedia applications to implement support for infrared remote controls, and using it in Rhythmbox and Totem should be as easy as plugging the remote receiver into your computer, then selecting Auto-detect in the Infrared Remote Control preferences.

If you had a previous setup with LIRC, it is recommended you regenerate the configuration files with gnome-lirc-properties. This is required so that a majority of applications work with your new setup.

ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ ବିଶେଷଗୁଣ ପୃଷ୍ଠାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

https://fedoraproject.org/wiki/Features/BetterLIRCSupport

#### 3.1.8. Glitch-free PulseAudio

The PulseAudio sound server has been rewritten to use timer-based audio scheduling instead of the traditional interrupt-driven approach. This is the approach that is taken by other systems such as Apple's CoreAudio and the Windows Vista audio subsystem. The timer-based audio scheduling has a number of advantages, including reduced power consumption, minimization of drop-outs, and flexible adjustment of the latency for the needs of the application.

#### 3.1.9. Totem ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ GStreamer ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକରେ SELinux ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ

Users may experience SELinux denials while using Totem or other GStreamer applications to play multimedia content. The SELinux Troubleshooting tool may produce output similar to the following message:

    ପ୍ରଗ୍ରାମକୁ ନିଷ୍ପାଦନ କରିବା ପାଇଁ gst-install-pluକୁ SELinux ଅଟକାଉଛି.

This situation may occur when older versions of the Fluendo MP3 codecs are installed. To solve the issue, install the latest version of the Fluendo MP3 decoder plugin, which does not require an executable stack.

## 4. ଡେସ୍କଟପ ଚାଳକ ପାଇଁ କଣ ନୂତନ ଅଛି

### 4.1. ଫେଡ଼ୋରା ଡେସ୍କଟପ

ଏହି ବିଭାଗ ବିବରଣୀ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ଯାହାକି ଫେଡ଼ୋରା ଆଲେଖିକ ଡେସ୍କଟପ ଚାଳକମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ.

#### 4.1.1. ଉନ୍ନତ ୱେବକ୍ୟାମ ସମର୍ଥନ

ଫେଡ଼ୋରା 10 ୱେବକ୍ୟାମ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ସମର୍ଥନ ନେଇକରି ଆସିବ.

This support follows on the improvements to the UVC driver first introduced in Fedora 9 that added support for any webcam with a Windows Vista compliant logo. Fedora 10 features a new V4L2 version of gspca, a USB webcam driver framework with support for many different USB webcam bridges and sensors.

Userspace support for webcams has also been improved by adding `libv4l` and updating all webcam using applications to use `libv4l`. This support makes these applications understand the manufacturer specific and custom video formats emitted by many webcams, especially by many of the webcams supported by gspca.

For a list of all webcams and applications where Fedora 10's new webcam support has been tested refer to https://fedoraproject.org/wiki/Features/BetterWebcamSupport. For a list of all webcams supported by the original version of gspca refer to the original gspca website.

http://mxhaard.free.fr/spca5xx.html

ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ ଥିବା gspca ର V4L2 ସଂସ୍କରଣ ଏହି ସମସ୍ତ ୱେବକ୍ୟାମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ.

#### 4.1.2. Plymouth ଆଲେଖୀକ ବୁଟ

ନୂତନ ଆଲେଖୀକ ବୁଟ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ Section 2.6, “ଫେଡ଼ୋରା 10 ବୁଟ-ସମୟ” ପଢ଼ନ୍ତୁ.

#### 4.1.3. ଅତିଲୋହିତ ସୁଦୂର ସମର୍ଥନ

New to Fedora 10 is the gnome-lirc-properties package with a new graphical front-end for configuring LIRC to use with applications supporting the protocol. For more information refer to Section 4.1.3, “ଅତିଲୋହିତ ସୁଦୂର ସମର୍ଥନ”.

LIRC is routinely used in multimedia applications to implement support for infrared remote controls, and using it in Rhythmbox and Totem should be as easy as plugging the remote receiver into your computer, then selecting Auto-detect in the Infrared Remote Control preferences. Refer to the feature page for more information:

https://fedoraproject.org/wiki/Features/BetterLIRCSupport

#### 4.1.4. Bluetooth BlueZ 4.0

The Bluetooth support stack, called BlueZ (http://www.bluez.org,) has been updated to version 4.x in Fedora 10. Most changes in this version are useful for application developers, but users can notice the new, easier to use wizard for setting up keyboards, mice, and other supported Bluetooth devices. There is also the ability to turn-off the Bluetooth adapter on most brands of laptops through the preferences. This new version will also allow better support for audio devices in the future, through PulseAudio.

Note that the default Bluetooth kernel driver was also switched to btusb, which cuts down power consumption compared to its predecessor hci_usb.

#### 4.1.5. GNOME

ପ୍ରକାଶନ ଗୁଣ GNOME 2.24. ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

http://www.gnome.org/start/2.24/

##### 4.1.5.1. ଏମ୍ପାଥି କ୍ଷଣକ ସନ୍ଦେଶ ବାହକ

Empathy instant messenger is available in this release. It has support for multiple protocols including IRC, XMPP (Jabber), Yahoo, MSN, and others via plugins. It also supports video and voice in the XMPP protocol, with support for other protocols under active development. Empathy uses the telepathy framework that has a number of additional plugins:

- telepathy-gabble - Jabber/XMPP ପ୍ଲଗଇନ

- telepathy-idle - IRC ପ୍ଲଗଇନ

- telepathy-butterfly - MSN ପ୍ଲଗଇନ

- telepathy-sofiasip - SIP ପ୍ଲଗଇନ

- telepathy-haze - Libpurple (Pidgin) ଲାଇବ୍ରେରୀ ସଂଯୋଗ ପରିଚାଳକ Yahoo ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରୋଟୋକୋଲ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ

Pidgin continues to be available in the Fedora software repository and is retained as the default for users upgrading from previous releases of Fedora.

##### 4.1.5.2. GNOME ପ୍ରଦର୍ଶକ ପରିଚାଳକ

The GNOME Display Manager (`gdm`) has been updated to the latest upstream code, which is a complete rewrite driven by Fedora developers. PolicyKit can be used to control shutdown and reboot. The configuration tool gdmsetup is missing currently, and is set to be replaced. For configuration changes, refer to:

http://live.gnome.org/GDM/2.22/Configuration

##### 4.1.5.3. କଡ଼େକ ସ୍ଥାପନ ସହାୟକ

The GStreamer codec installation helper codeina was replaced by a PackageKit-based solution for Fedora 10. When Totem, Rhythmbox, or another GStreamer application require a plugin to read a film or song, a PackageKit dialog appears, allowing the user to search for the necessary package in the configured repositories.

ବିଶେଷ ଗୁଣ ପୃଷ୍ଠାରେ ଅଧିକ ବିବରଣୀ ଉପଲବ୍ଧ:

https://fedoraproject.org/wiki/Features/GStreamer_dependencies_in_RPM

#### 4.1.6. KDE

This release features KDE 4.1.2. As the kdevelop packages is not part of KDE 4.1 and kdewebdev is only partially available (no Quanta) in KDE 4.1, the KDE 3.5.10 versions of those packages are shipped. A kdegames3 package containing the games not yet ported to KDE 4 is also available.

http://kde.org/announcements/announce-4.1.2.php

KDE 4.1 is the latest release of KDE 4 and provides several new features, many usability improvements, and bugfixes over KDE 4.0, the first KDE 4 release series. This new release includes a folder view desktop applet (Plasmoid), improvements to Dolphin and Konqueror and many new and improved applications. KDE 4.1.2 is a bugfix release from the KDE 4.1 release series.

Fedora 10 does not include the legacy KDE 3 Desktop. It does include a compatibility KDE 3 Development Platform, which can be used to build and run KDE 3 applications within KDE 4 or any other desktop environment. Refer to the ଅଂଶ 7.6, “KDE 3 ବିକାଶ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏବଂ ଲାଇବ୍ରେରୀ ମାନ” section for more details about what is included.

Fedora 10 includes a snapshot of knetworkmanager, which works with the prerelease of NetworkManager 0.7 in Fedora 10. As it was not considered ready for production use, the KDE Live images use nm-applet from NetworkManager-gnome instead (as in Fedora 8 and 9). The `gnome-keyring-daemon` facility saves passwords for these encryption technologies. If you wish to try knetworkmanager, it can be installed from the repository.

ସ୍ଥାନୀୟ ହିସାବରେ KWin ୱିଣ୍ଡୋ ପରିଚାଳକ ବର୍ତ୍ତମାନ ବୈକଳ୍ପିକ ଭାବରେ ଡେସ୍କଟପ ପ୍ରଭାବକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ, KDE ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତିଛବି ଏବେ ଆଉ Compiz/Beryl ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରୁନାହିଁ (ଫେଡ଼ୋରା 9 ପରଠୁଁ). ଏହି KWin ଯୋଡ଼ିବା/ପ୍ରଭାବ ଅବସ୍ଥା ବର୍ତ୍ତମାନ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ systemsettings ରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇପାରିବ. compiz-kde ପ୍ୟାକେଜ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦ୍ୱାରା Compiz (KDE 4 ସଂଯୁକ୍ତ ସହିତ) ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇପାରିବ.

##### 4.1.6.1. ବୃଦ୍ଧି

- Plasma is more mature and panel configuration has been extended. The new panel controller makes it easy to customize your panel providing direct visual feedback. The Plasma folderview applet provides a view of a directory and thus allows you to store files on the desktop. It is replaces other well known icons on the desktop.

##### 4.1.6.2. ପ୍ୟାକେଜ ଏବଂ ପ୍ରୟୋଗ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ

- ଫେଡ଼ୋରା 10 kdepim 3.5.x ବଦଳରେ 4.1.2 କୁ ସିପ ହୋଇଛି.

- libkipi, libkexiv2, ଏବଂ libkdcraw ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ kdegraphics ପ୍ୟାକେଜରେ KDE 4 ସଂସ୍କରଣ ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଛି . ସେହିପରି, kipi-plugins, digikam, ଏବଂ kphotoalbum KDE 4 ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ଅଦ୍ୟତିତ.

- kpackagekit, PackageKit ପାଇଁ ଗୋଟିଏ KDE ସାମ୍ନାପଟ, ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପଲବ୍ଧ. (ପରବର୍ତ୍ତି ସମୟରେ ଏହା ଫେଡ଼ୋରା 9 ଅଦ୍ୟତନ ଆକାରରେ ମଧ୍ଯ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ.)

ଏହା ବ୍ୟତିତ, ଫେଡ଼ୋରା 9 ପ୍ରକାଶନ ପରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ଘଟିଛି, ଯାହାକି ଫେଡ଼ାରା 9 ଅଦ୍ୟତନରେ ବ୍ୟାକପଟ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ଫେଡ଼ୋରା 10 ର ମଧ୍ଯ ଗୋଟିଏ ଅଂଶ:

- KDE ସଂସ୍କରଣ 4.0.3 ରୁ 4.1.2 କୁ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଛି.

- qt ଏବଂ PyQt4 4.3 ରୁ 4.4 କୁ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଛି.

- kdewebdev, kdevelop, kdegames3, ଏବଂ KDE 3 ପଛୁଆ-ସୁସଂଗତି ଲାଇବ୍ରେରୀ KDE 3.5.9 ରୁ 3.5.10 କୁ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଛି.

- QtWebKit ବର୍ତ୍ତମାନ qt ପ୍ୟାକେଜର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ. ଏକୁଟିଆ WebKit-qt ପ୍ୟାକେଜଟି ଅପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଛି.

- GNOME ରେ Qt 4 ଏବଂ KDE 4 ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ଉନ୍ନତ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରି, ନୂତନ ପ୍ୟାକେଜ qgtkstyle GTK + ବ୍ୟବହାର କରି Qt 4 ଶୈଳୀ ଧାରଣ କରିଥାଏ.

- `phonon` ଲାଇବ୍ରେରୀ, ଯାହାକି ଫେଡ଼ୋରା 9 ରେ kdelibs ର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ, ତାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୋଟିଏ ପୃଥକ ପ୍ୟାକେଜ. ଗୋଟିଏ ବୈକଳ୍ପିକ GStreamer ପୃଷ୍ଠଭୂମି (phonon-backend-gstreamer) ଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପଲବ୍ଧ, କିନ୍ତୁ xine-lib ପୃଷ୍ଠଭୂମୀ, ଯାହାକି ବର୍ତ୍ତମାନ phonon-backend-xine ଭାବରେ ପ୍ୟାକେଜ ହୋଇଛି, ତାହା ଏବେବି ପରାମର୍ଶିତ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପୃଷ୍ଠଭୂମୀ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ phonon ପ୍ୟାକେଜ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଛି.

- kdegames3 ପ୍ୟାକେଜ ଏବେ ଆଉ libkdegames ର KDE 3 ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ବିକାଶ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କରୁନାହିଁ କାରଣ ଫେଡ଼ୋରାରେ kdegames3 ବାହାରେ ସେହି ଲାଇବ୍ରେରୀର ଆଉ ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ.

- okteta ପ୍ୟାକେଜଟି ବର୍ତ୍ତମାନ kdeutilsର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ.

- dragonplayer ପ୍ୟାକେଜଟି ବର୍ତ୍ତମାନkdemultimediaର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ.

- kaider ପ୍ରଗ୍ରାମର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ Lokalize ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା kdesdkର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ.

- ksirk ପ୍ୟାକେଜଟି KDE 4 କୁ ଉଠାଯାଇଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା kdegamesର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ.

- extragear-plasma ପ୍ୟାକେଜର ନାମପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ kdeplasma-addons ରଖାଯାଇଛି.

#### 4.1.7. LXDE

This release of Fedora comes with an additional desktop environment named LXDE. LXDE is a new project that provides a lightweight, fast desktop environment designed to be usable and slim enough to keep resource usage low. To install the LXDE environment, use the Add/Remove Software tool or run:

    su -c 'yum groupinstall LXDE'

ଯଦି ଆପଣ କେବଳ LXDE ର ମୂଳ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି, ତେବେ lxde-ସାଧାରଣ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ:

    su -c 'yum install lxde-common'

#### 4.1.8. ସୁଗାର ଡେସ୍କଟପ

Sugar ଡ଼େସ୍କଟପ OLPC ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା. ଏହା ଫେଡ଼ୋରା ଚାଳକ ଏବଂ ବିକାଶକାରୀମାନଙ୍କୁ ଏହା କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ.

- ସାମୁହିକ ପରିବେଶରେ ନିର୍ମିତ.

- Sugar ପରିବେଶକୁ ତାହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ପରିଚାଳକରୁ ଚୟନ କରି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥିତବାନ ଫେଡ଼ୋରା ତନ୍ତ୍ରରେ Sugar କୁ ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ.

- ବିକାଶକାରୀମାନେ Sugar ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛୁକ କିମ୍ବା XO ଲ୍ୟାପଟପ ନଥାଇ ଲେଖିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ବିକାଶ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଥାଇପାରେ.

#### 4.1.9. ୱେବ ବ୍ରାଉଜରଗୁଡ଼ିକ

##### 4.1.9.1. ଫ୍ଲାଶ ପ୍ଲଗଇନକୁ ସକ୍ରିୟ କରି

Fedora includes swfdec and gnash, which are free and open source implementations of Flash. We encourage you to try either of them before seeking out Adobe's proprietary Flash Player plugin software. The Adobe Flash Player plugin uses a legacy sound framework that does not work correctly without additional support. Run the following command to enable this support:

          su -c 'yum install libflashsupport'

ଯଦି ଆପଣ ଫ୍ଲାଶ 10 ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କର libflashsupport କେବେବି ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ନାହିଁ ଯେହେତୁ ALSA ଏହି ସଂସ୍କରଣରେ ସମାଧାନ ହୋଇଯାଇଛି.

Firefox ରେ 32-ବିଟ ଏଡୋବ ଫ୍ଲାସ ପ୍ଲେୟାର ପ୍ଲଗଇନକୁ ସକ୍ରିୟ କରିବା ପାଇଁ, ଏବଂ ପ୍ଲଗଇନରୁ ଧ୍ୱନୀକୁ ସକ୍ରିୟ କରିବା ପାଇଁ libflashsupport.i386 ପ୍ୟାକେଜକୁ ଫେଡ଼ୋରା x86_64 ର ଚାଳକମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ nspluginwrapper.i386 ପ୍ୟାକେଜକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ .

nspluginwrapper.i386, nspluginwrapper.x86_64, ଏବଂ libflashsupport.i386 ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ:

    su -c 'yum install nspluginwrapper.{i386,x86_64} libflashsupport.i386'

nspluginwrapper.i386 ସ୍ଥାପିତ ହୋଇସାରିବା ପରେ flash-plugin ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ:

    	su -c 'yum install libflashsupport'

ଫ୍ଲାଶ ପ୍ଲଗଇନ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବା ପାଇଁ `mozilla-plugin-config` ଚଲାନ୍ତୁ:

    	su -c 'mozilla-plugin-config -i -g -v'

ସମସ୍ତ Firefox ୱିଣ୍ଡୋଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦକରନ୍ତୁ, ଏବଂ ତାପରେ Firefox କୁ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ. ପ୍ଲଗଇନଗୁଡ଼ିକ ଧାରଣ ହୋଇଛି କି ନାହିଁ ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ପାଇଁ URL ରେ `about:plugins` ଟାଇପ କରନ୍ତୁ.

##### 4.1.9.2. PC ସ୍ପୀକରକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରି

ଫେଡ଼ୋରାରେ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତଭାବେ PC ସ୍ପିକରକୁ ସକ୍ରିୟ କରାଯାଇଛି. ଯଦି ଆପଣ ଏହାକୁ ପସନ୍ଦ ନକରନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଅଟକାଇବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଉପାୟ ଅଛି:

- PC Speak ପାଇଁ ବିନ୍ୟାସ ସହିତ alsamixer ରେ ଧ୍ୱନୀ ତିବ୍ରତାକୁ ଗ୍ରହଣୀୟ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା PC ସ୍ପିକରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଃଶବ୍ଦ କରନ୍ତୁ.

- କୋନସୋଲରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାଇ PC ସ୍ପିକର ତନ୍ତ୍ରକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରନ୍ତୁ:

      	    su -c 'modprobe -r pcspkr' su -c 'echo "install pcspkr :" >> /etc/modprobe.conf'

### 4.2. ନେଟୱର୍କିଙ୍ଗ

ଏହି ବିଭାଗଟି ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ ହୋଇଥିବା ନେଟୱର୍କିଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ.

#### 4.2.1. ବେତାର ସଂଯୋଗ ସହଭାଗ

NetworkManager applet nm-applet ଟି Create New Wireless Network ତାଲିକା ବସ୍ତୁର ସହଯୋଗ ଫଳରେ ଉତ୍ତମ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଅଦ୍ୟତିତ ହୋଇଛି.

Connection sharing makes it possible to easily set up an ad-hoc WiFi network on a machine with a network connection and a spare wireless card. If the machine has a primary network connection (wired, 3G, second wireless card), routing is set up so that devices connected to the ad-hoc WiFi network can share the connection to the outside network.

When you create a new WiFi network, you have to specify the name of the network and what kind of wireless security to use. NetworkManager then sets up the wireless card to work as an ad-hoc WiFi node that others can join. The routing will be set up between the new network and the primary network connection, and DHCP is used for assigning IP addresses on the new shared WiFi network. DNS queries are also forwarded to upstream nameservers transparently.

### 4.3. ମୁଦ୍ରଣ କରୁଅଛି

ମୁଦ୍ରଣ ପରିଚାଳକ (system-config-printer କିମ୍ବା SystemAdministrationPrinting) ବନ୍ଧୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚାଳକ ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠ ଥାଏ. system-config-printer ପ୍ରୟୋଗ ଆଉ ରୁଟ ଚାଳକ ଆବଶ୍ୟକ କରେନାହିଁ.

ଅନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ:

- ବିନ୍ୟାସ ସାଧନ ୱିଣ୍ଡୋ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ସହଜମୟ ହୋଇଥାଏ. ମୁଦ୍ରଣ ଚିତ୍ରସଂକେତରେ ଦୁଇଥର ଦବାଇବା ଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ଗୁଣଧର୍ମ ସଂଳାପ ୱିଣ୍ଡୋ ଖୋଲିଥାଏ. ଏହା ପୁରୁଣା ଗୁଣକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ.

- CUPS ପ୍ରାଧିକରଣ ସଂଳାପ ସଠିକ ଚାଳକ ନାମକୁ ବାଛିଥାଏ ଏବଂ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ ପାଇଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ.

- ଯେତେବେଳେ ବିନ୍ୟାସ ଉପକରଣଚାଲିଥାଏ, ମୁଦ୍ରଣୀର ତାଲିକାକୁ ଅଦ୍ୟତିତ କରିଥାଏ.

- ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୁଦ୍ରଣୀ ପାଇଁ ଧାଡ଼ିରେ ଥାଏ ଯାହାକୁକି ମୁଦ୍ରଣୀ ଚିତ୍ରସଂକେତରେ ଡ଼ାହାଣ କ୍ଲିକ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ View Print Queueକୁ ବାଛି କରି ଦେଖିହୁଏ. କେତେକ ମୁଦ୍ରଣୀରେ କ୍ରମରେ ଥିବା ମୁଦ୍ରଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ, ଡ଼ାହାଣ କ୍ଲିକ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଥମେ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରଣୀକୁ ବାଛନ୍ତୁ. ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ, କୌଣସି ମୁଦ୍ରଣୀକୁ ବାଛିବା ପୂର୍ବରୁ ଡ଼ାହାଣ କ୍ଲିକ କରନ୍ତୁ.

- ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଷ୍ଫଳ ହେବା ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ସାଧନଟି ଗୋଟିଏ ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାଏ. ସେହି ସନ୍ଦେଶଟି ଇଙ୍ଗିତ କରେଯେ ସନ୍ଦେଶରେ ଦେଖାଇଥିବା ପରି କାଳେ ମୁଦ୍ରଣୀଟି ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି କି. Diagnose ବଟନ ତ୍ରୁଟିନିବାରଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥାଏ.

- କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସାଧନ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରକ୍ସି ପ୍ରାଧିକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକରିଥାଏ. ଗୋଟିଏ ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଯାହାର କି CPUS ପଛରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାଧିକରଣ ସଂଳାପ ଦର୍ଶାଇଥାଏ, ଯାହା ଫଳରେ କାର୍ଯ୍ୟଟିକୁ ସମାପନ କରିହେବ.

- ମୁଦ୍ରଣ ସ୍ଥିତି ସଂଳାପ (GTK+ ପାଇଁ) ମୁଦ୍ରଣୀର ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ. ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, କାଗଜ ନଥିବା ମୁଦ୍ରଣୀ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥାଏ. ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିବା ମୁଦ୍ରଣୀ ମଧ୍ଯ ଗୋଟିଏ ଏମବ୍ଲେମ ଦର୍ଶାଇଥାଏ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାଖାନ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ,ଯେପରିକି ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ.

### 4.4. ପ୍ୟାକେଜ ଟିପ୍ପଣୀ

ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିଭାଗ ଗୁଡିକ ସେହି ସଫ୍ଟୱେର ମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଧାରଣ କରିଥାଏ ଯାହାକୁ Fedora 10 ରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି। ସହଜ ଅଭିଗମ ପାଇଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ ତନ୍ତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରି ସମାନ ସମୂହରେ ସଙ୍ଗଠିତ କରାଯାଇଛି।

#### 4.4.1. GIMP

GNU ପ୍ରତିଛବି ପ୍ରକଳନ ପ୍ରଗ୍ରାମର ସଂସ୍କରଣ 2.6ରେ ଫେଡ଼ୋରା 10 ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ.

ନୂତନ ସଂସ୍କରଣକୁ ପଶ୍ଚାତଗାମୀ ସୁସଂଗତ କରିବା ପାଇଁ ଗଠନ କରାଯାଇଛି, ତେଣୁ ଅବସ୍ଥିତ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ପ୍ଲଗ-ଇନ୍ସ ଏବଂ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଗୁଡିତ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ କ୍ଯୋଭେଟ ସହିତ କାର୍ଯ୍ଯ ଜାରି ରଖିବା ଅଚିତ। ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା Script-Fu ଯୋଜନା ଅନୁବାଦକ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମୂଲ୍ଯ ବିନା ଅସ୍ଥାୟୀ ସଂଜ୍ଞା ମାନଙ୍କୁ ଆଉ ଏବେ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହିଁ, ଯାହାକି ଭାଷା ମାନତା ସହିତ ମିଳୁ ନାହିଁ। Fedora ପ୍ଯାକେଜ ମାନଙ୍କରେ ଅନ୍ତର୍ଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ଯାକେଜ ମାନଙ୍କରେ ଏହି ସମସ୍ଯା ଦେଖାଯିବ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆପଣ ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ଉତ୍ସରୁ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ମାନଙ୍କୁ ବ୍ଯବହାର କରୁଛନ୍ତି ତାହାହେଲେ, ଦୟାକରି ଅଧିକ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ଯାର ସମାଧାନ ପାଇଁ GIMP ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀକୁ ପଢନ୍ତୁ:

http://www.gimp.org/release-notes/gimp-2.6.html

ଅତିରିକ୍ତ ଭାବରେ, ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ପ୍ଲଗ-ଇନ୍ସ ଏବଂ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ଯବହାର କରାଯାଉଥିବା gimptool କୁ gimp ରୁ gimp-devel ପ୍ଯାକେଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି। ଆପଣ gimptool କୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଏହି ପ୍ଯାକେଜ ମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।

#### 4.4.2. ନିୟମାନୁକୂଳ ସୂଚନା

ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିତି ସୂଚନା ଫେଡ଼ୋରା ସଫ୍ଟୱେର ପ୍ରତି ଧ୍ଯାନ ଦେଇଥାଏ.

Portions Copyright © 2002-2007 Charlie Poole or Copyright © 2002-2004 James W. Newkirk, Michael C. Two, Alexei A. Vorontsov or Copyright © 2000-2002 Philip A. Craig

### 4.5. ଅନ୍ତର୍ରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ଭାଷା ସମର୍ଥନ

ଏହି ବିଭାଗରେ ଫେଡ଼ୋରା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାଷା ସମର୍ଥନ ସୂଚନା ଅନ୍ତର୍ଗତ.

- ଫେଡ଼ୋରାର ସ୍ଥାନୀୟକରଣ (ଅନୁବାଦ) ଟି ଫେଡ଼ୋରା ସ୍ଥାନୀୟକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ -- http://fedoraproject.org/wiki/L10N

- ଫେଡ଼ୋରାର ଅନ୍ତର୍ରାଷ୍ଟ୍ରିୟକରଣ ଫେଡ଼ୋରା I18n ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ -- http://fedoraproject.org/wiki/I18N

#### 4.5.1. ଭାଷା ବିସ୍ତାର

Fedora features a variety of software that is translated in many languages. For a list of languages refer to the translation statistics for the Anaconda module, which is one of the core software applications in Fedora.

- http://translate.fedoraproject.org/languages

- http://translate.fedoraproject.org/module/anaconda

##### 4.5.1.1. ଭାଷା ସମର୍ଥନ ସ୍ଥାପନା

Languages ଶ୍ରେଣୀରୁ langpacks ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ଭାଷା ସମର୍ଥନକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ:

    	su -c 'yum groupinstall
    	  <language>-support'

ଉପରଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, `<language>` ଟି ପ୍ରକୃତରେ ଗୋଟିଏ ଭାଷାର ନାମ, ଯେପରିକି `assamese`, `bengali`, `chinese`, ଏବଂ ସେହିପରି.

ଫେଡ଼ୋରାର ପୂର୍ବ ପ୍ରକାଶନରୁ ଉନ୍ନୟନ କରୁଥିବା SCIM ଚାଳକ ମାନଙ୍କୁ scim-bridge-gtk କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଉଅଛି, ଯାହାକି libstdc++ର ପୁରୁଣା ସଂସ୍କରଣ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ C++ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଭଲ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ .

##### 4.5.1.2. Transifex

Transifex is Fedora's online tool to facilitate contributing translations to projects hosted on remote and disparate version control systems. Many of the core packages use Transifex to receive translations from numerous contributors.

http://transifex.org/

Through a combination of new web tools (http://translate.fedoraproject.org), community growth, and better processes, translators can contribute directly to any upstream project through one translator-oriented web interface. Developers of projects with no existing translation community can easily reach out to Fedora's established community for translations. In turn, translators can reach out to numerous projects related to Fedora to easily contribute translations.

https://translate.fedoraproject.org/submit

#### 4.5.2. ଅକ୍ଷରରୂପଗୁଡ଼ିକ

ଅଧିକାଂଶ ଭାଷା ପାଇଁ ଅକ୍ଷରରୂପ ଉତ୍ତମ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାଷା ବିସ୍ତାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ଡେସ୍କଟପରେ ସ୍ଥାପିତ.

##### 4.5.2.1. Han Unification ପାଇଁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାଷା

GTK-ଆଧାରିତ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକରେ ଯେତେବେଳେ ଏସିଆନ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରାନଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଚାଇନିଜ ଅକ୍ଷର (ଯାହାକି, ଚାଇନିଜ Hanzi, ଜାପାନିଜ Kanji, କିମ୍ବା କୋରିଆନ Hanja) ଚାଇନିଜ, ଜାପାନିଜ, ଏବଂ କୋରିୟାନ ଅକ୍ଷରରୂପକୁ ମିଶ୍ରଣ କରି ଅନୁବାଦ କରିଥାଏ. ଏହା ସେତେବେଳେ ଘଟିଥାଏ ଯେତେବେଳେ Pango ପାଖରେ କେଉଁ ଭାଷାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ନଥାଏ. ପ୍ରଚଳିତ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅକ୍ଷର ରୂପ ସଂରଚନା ଚାଇନିଜ ଅକ୍ଷର ରୂପକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥାଏ. ଯଦି ଆପଣ ସାଧାରଣତଃ ଜାପାନିଜ ଏବଂ କୋରିଆନ ଅକ୍ଷରରୂପ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ `PANGO_LANGUAGE` କୁ ବିନ୍ୟାସ କରି ଏହାକୁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବ ପାଇଁ Pangoକୁ କହିପାରିବେ. ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ...

    	export PANGO_LANGUAGE=ja

... ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ କିଛି ସୂଚନା ନଥାଏ ଜାପାନିଜ ପାଠ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ Pango ଅନୁବାଦକୁ କହିଥାଏ.

##### 4.5.2.2. ଜାପାନିଜ

fonts-japanese ପ୍ୟାକେଜ japanese-bitmap-fonts ନାମରେ ପୁନଃ ନାମକରଣ ହୋଇଥାଏ.

##### 4.5.2.3. କ୍ଷ୍ମେର

ଏହି ପ୍ରକାଶନରେ ଖ୍ମେର ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ଖ୍ମେର OS ଅକ୍ଷରରୂପ khmeros-fonts ଫେଡ଼ୋରାରେ ଯୋଗ ହୋଇଥାଏ.

##### 4.5.2.4. କୋରିଆନ

un-core-fonts ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ନୂତନ ହଙ୍ଗୁଲ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅକ୍ଷରରୂପ ଭାବରେ baekmuk-ttf-fontsକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିଥାଏ.

##### 4.5.2.5. ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା

ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ପୃଷ୍ଠାରେ ସମସ୍ତ ଅକ୍ଷରରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ:

http://fedoraproject.org/wiki/Fonts_inclusion_history#F10

| ଫେଡ଼ୋରା ଲିନକ୍ସରେ ଥିବା ଅକ୍ଷରରୂପ
ଅକ୍ଷରରୂପ SIG (http://fedoraproject.org/wiki/Fonts_SIG) ଫେଡ଼ୋରା ଲିନକ୍ସ ଅକ୍ଷରରୂପ (http://fedoraproject.org/wiki/Fonts)ର ଭଲ ଯତ୍ନ ନେଇଥାଏ. ଦୟାକରି ଏହି ଗ୍ରୁପରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଯଦି ଆପଣ ଅକ୍ଷରରୂପ ନିର୍ମାଣ, ଉନ୍ନତି, ପ୍ୟାକେଜିଙ୍ଗ, କିମ୍ବା ମତାମତ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି. ସମସ୍ତ ସହାୟତାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଥାଏ. http://fedoraproject.org/wiki/Joining_the_Fonts_SIG http://fedoraproject.org/wiki/Fonts_and_text-related_creative_tasks http://fedoraproject.org/wiki/Fonts_and_text_quality_assurance http://fedoraproject.org/wiki/Fonts_packaging http://fedoraproject.org/wiki/Font_wishlist

#### 4.5.3. ନିବେଶ ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ

ସେଠାରେ input-methods ଏବଂ input methods ନାମକ ଗୋଟିଏ ନୂତନ yum ଶ୍ରେଣୀ ଅଛି ଯାହାକି ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ. ଏହା ଅନେକ ଭାଷା ପାଇଁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନିବେଶ ପଦ୍ଧତିକୁ ଅନକରି ଏବଂ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ମାନକ ନିବେଶ ପଦ୍ଧତି ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ. ଏହା ମଧ୍ଯ ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ସ୍ଥାପନା ଆଣିଥାଏ.

##### 4.5.3.1. im-chooser ଏବଂ imsettings

ନିବେଶ ପଦ୍ଧତିକୁ ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ବନ୍ଦକରିବା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମ୍ଭବ. imsettings ଫ୍ରେମୱର୍କକୁ ଧନ୍ୟବାଦ.`GTK_IM_MODULE` ପରିବେଶଟି ଏବେ ଆଉ ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଏବେବି imsettingsକୁ ନବଲିଖନ କରି ବ୍ୟବହାର କରିହେବ.

ଗୋଟିଏ ଏସିଆ ଲୋକେଲରେ ଚାଲୁଥିବା ଡେସ୍କଟପ ମାନଙ୍କରେ ନିବେଶ ପ୍ରଣାଳୀ ଗୁଡିକ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ପ୍ରାରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଲୋକେଲତ ତାଲିକା ହେଲା: `as`, `bn`, `gu`, `hi`, `ja`, `kn`, `ko`, `ml`, `mr`, `ne`, `or`, `pa`, `si`, `ta`, `te`, `th`, `ur`, `vi`, `zh`. System+Preferences+ Personal+Input method ଦ୍ବାରା im-chooser କୁ ବ୍ଯବହାର କରି ଆପଣଙ୍କ ତନ୍ତ୍ରର ନିବେଶ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସକ୍ରିୟ କିମ୍ବା ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରନ୍ତୁ।

##### 4.5.3.2. ନୂତନ ibus ନିବେଶ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବସ୍ଥା

ଫେଡ଼ୋରା 10ରେ ibus ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଗୋଟିଏ ନୂତନ ନିବେଶ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯାହାକି scim ରେ କିଛି ସୁଧାର ଆଣିବା ପାଇଁ ବିକାଶ କରାଯାଇଛି . ଏହା ଫେଡ଼ୋରା 11ରେ ହୁଏତ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନିବେଶ ପଦ୍ଧତି ହୋଇପାରେ.

http://code.google.com/p/ibus

ଏହା ପୂର୍ବରୁ କିଛି ସଂଖ୍ୟକ ନିବେଶ ପଦ୍ଧତି ଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ immodules ପ୍ରଦାନ କରିଅଛି:

- `ibus-anthy` (ଜାପାନିଜ)

- `ibus-chewing` (ପାରମ୍ପରିକ ଚାଇନିଜ)

- `ibus-gtk` (GTK immodule)

- `ibus-hangul` (କୋରିଆନ)

- `ibus-m17n` (Indic ଏବଂ କିଛି ଅନ୍ୟ ଭାଷା)

- `ibus-pinyin` (ସରଳିକୃତ ଚାଇନିଜ)

- `ibus-qt` (Qt immodule)

- `ibus-table` (ଚାଇନିଜ, ଇତ୍ୟାଦି)

ibus କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥାଉ, ସେମାନଙ୍କର ଭାଷାପାଇଁ ଏହାକୁ ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଯଦି କିଛି ସମସ୍ୟା ଆସେ ତେବେ ଖବର କରନ୍ତୁ.

#### 4.5.4. ଇଣ୍ଡିକ ଅନସ୍କ୍ରିନ କିବୋର୍ଡ଼

ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ iok ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଭାରତୀୟ ଭାଷାପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଅନସ୍କ୍ରିନ ଆଭାସୀ କିବୋର୍ଡ଼, ଯାହାକି Inscript କିମ୍ୟାପ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 1:1 କି ମ୍ୟାପ ସଂରଚନା ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ. ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ ମୂଳପୃଷ୍ଠାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ:

https://fedorahosted.org/iok

#### 4.5.5. ଇଣ୍ଡିକ ମିଶ୍ରଣ ସମର୍ଥନ

ପେଡ଼ୋରା 10ରେ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ପ୍ରାପ୍ତ. ଏହି ସମର୍ଥନ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକୁ, କ୍ରମରେ ରଖି ଏବଂ ସହଜରେ ଖୋଜିହେଉଥିବା ପରି ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଥାଏ ଏବଂ ତାଲିକାକୁ କ୍ରମରେ ସଜାଇଥାଏ.

ଏହି ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ଏହି ସମର୍ଥନ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ:

- ଗୁଜୁରାତି

- ହିନ୍ଦି

- କନ୍ନଡ଼

- କାଶ୍ମିରୀ

- କଙ୍କଣୀ

- ମୈଥିଳୀ

- ମରାଠୀ

- ନେପାଳୀ

- ପଞ୍ଜାବୀ

- ସିନ୍ଧି

- ତେଲୁଗୁ

## 5. ଖେଳାଳୀ, ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଏବଂ ରୂଚିକର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ନୂତନ ଅଛି

### 5.1. ଖେଳ ଏବଂ ମନୋରଞ୍ଜନ

Fedora provides a selection of games that cover a variety of genres. Users can install a small package of games for GNOME (gnome-games) and KDE (kdegames). There are also many additional games that span every major genre available in the repositories.

The Fedora Project website features a section dedicated to games that details many of the available games, including overviews and installation instructions. For more information, refer to:

http://fedoraproject.org/wiki/Games

ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖେଳର ତାଲିକା ପାଇଁ, Applications → Add/Remove Software କୁ ବାଛନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନାମା ମାଧ୍ଯମରେ:

        yum groupinfo "Games and Entertainment"

ସହାୟତା ପାଇଁ yum ବ୍ୟବହାର କରି ସଜ୍ଜିତ ଖେଳ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ, ଉପଲବ୍ଧ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

http://docs.fedoraproject.org/yum/

### 5.2. ଅପ୍ରବୀଣ ରେଡ଼ିଓ

ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ ଏକାଧିକ ସଂଖ୍ଯକ ଉପଯୋଗୀତା ଏବଂ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଲାଇବ୍ରେରୀ ମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରାଯାଇଛି ଯେପରିକି ଏମାଟୁର ରେଡିଓ ପରିଚାଳକ ଏବଂ ଇଲେଟ୍ରୋନିକ ଇଚ୍ଛାବିଦ। ଏହି ଲାଇବ୍ରେରୀ ମାନଙ୍କରୁ ଅଧିକାଂଶ ଗୁଡିକୁ ଫେଡ଼ୋରା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ଲାବ ସ୍ପିନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଫେଡ଼ୋରା ମଧ୍ଯ ଏକାଧିକ ସଂଖ୍ଯକ VLSI ଏବଂ IC ଡିଜାଇନ ଉପକରଣ ମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରିଥାଏ।

- ଧ୍ୱନୀ କାର୍ଡ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକରେ fldigi, gpsk31, gmfsk, lpsk31, xfhell, ଏବଂ xpsk31 ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ.

- gnuradio ପ୍ୟାକେଜଟି ଗୋଟିଏ ସଫ୍ଟୱେର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ରେଡ଼ିଓ ଫ୍ରେମୱର୍କ.

- aprsd and xastir ପ୍ୟାକେଜ APRS କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ.

- gEDA ସୁଟ ସ୍କେମାଟିକ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକ, ନେଟ ତାଲିକା, ପରିପଥ ସକ୍ରିୟଣ, ଏବଂ PCB ବିନ୍ୟାସର ସଂଯୁକ୍ତ ସେଟକୁ ଧାରଣ କରିଅଛି, .

- gspiceui, ngspice, ଏବଂgnucap ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ପରିପଥ ସକ୍ରିୟ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ.

ମୋର୍ସ କୋଡ ପଢ଼ିବା, କକ୍ଷପଥ ଅନୁମାନ ଏବଂ ଉପଗ୍ରହ ସନ୍ଧାନ, ସ୍କେମାଟିକ ଚିତ୍ର ଏବଂ PCB artwork, amateur ରେଡ଼ିଓ ଲଗବୁକ ରଖିବା, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସେଠାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ ରହିଅଛି.

## 6. ଶକ୍ତି ଚାଳକ ପାଇଁ ଗୁଣ ଏବଂ ଫିକ୍ସେସ

### 6.1. ସର୍ଭର ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ

ଏହି ବିଭାଗଟି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର GUI ସର୍ଭର ଏବଂ ଫେଡ଼ୋରା 10ରେ ଥିବା ତନ୍ତ୍ର ବିନ୍ୟାସ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ସଂଯୋଗକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥାଏ.

#### 6.1.1. First Aid Kit

Firstaidkit ଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ପୁନର୍ଧାରଣ ପ୍ରୟୋଗ ଅଟେ ଯାହାକି ଉପତନ୍ତ୍ର ଯାହାକି ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଏବଂ ଅଯାନ୍ତ୍ରିକ ଚାଳକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନର୍ଧାରଣକୁ ସହଜ କରିଥାଏ. Firstaidkit ଟି ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଚାଳକ ତଥ୍ୟର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି. ଏହା ଫେଡ଼ୋରା ଜୀବନ୍ତ CDରେ ଏବଂ ଚାଲୁଥିବା ତନ୍ତ୍ରର ସୁରକ୍ଷା ଧାରାରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ.

- ପ୍ରକଳ୍ପ ସାଇଟ -- https://fedorahosted.org/firstaidkit/

### 6.2. ଫାଇଲ ତନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ

#### 6.2.1. eCryptfs

ଫେଡ଼ୋରା 10 ଗୋଟିଏ ସଂଗୁପ୍ତ ଫାଇଲତନ୍ତ୍ର ସମର୍ଥନରେ ନିର୍ମିତ ଯାହାକି ଫେଡ଼ୋରା 9 ରେ ଆସିଥିଲା, ଏବଂ ବହୁଗୁଡ଼ିଏ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିଛି ଯାହା ଫଳସ୍ୱରୂପ ତଥ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିପାରିଥାନ୍ତା.

#### 6.2.2. EXT4

Fedora 9 featured a preview of ext4 support. Fedora 10 brings a fully ext4-compatible e2fsprogs. In addition, the Anaconda partition screen has an ext4 file system option available if you start the installer with the `ext4` option at the boot prompt. Fedora 10 also includes delayed allocation for ext4. However, ext4 in Fedora 10 does not currently support file systems larger than 16 TiB.

#### 6.2.3. XFS

XFS ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୋଟିଏ ସମର୍ଥିତ ଫାଇଲ ତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଆନାକୋଣ୍ଡା ର ବିଭାଜନୀୟ ପରଦା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବିକଳ୍ପ ଅଟେ।

## 7. ବିକାଶକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ନୂତନ

### 7.1. ଚାଲୁଥିବା ସମୟ

#### 7.1.1. Python NSS ବନ୍ଧନ

NSS/NSPR ପାଇଁ Python ବନ୍ଧନ Python ପ୍ରଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକୁ SSL/TLS ଏବଂ PKI ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ NSS କ୍ରିପ୍ଟଗ୍ରାଫି ଲାଇବ୍ରେରୀ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ. python-nss ପ୍ୟାକେଜ NSS ଏବଂ NSPR ସମର୍ଥନ ଲାଇବ୍ରେରୀକୁ Python ବନ୍ଧନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ.

ନେଟୱର୍କ ସୁରକ୍ଷା ସର୍ଭିସ (NSS) ଟି ସୁରକ୍ଷା ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରାହକ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ଗୋଟିଏ ଲାଇବ୍ରେରୀ ସେଟ. NSS ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ପ୍ରୟୋଗ SSL v2 ଏବଂ v3, TLS, PKCS #5, PKCS #7, PKCS #11, PKCS #12, S/MIME, X.509 v3 ପ୍ରମାଣପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ମାନକକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ. NISTରୁ NSS, FIPS 140 ବୈଧିକରଣ ପାଇଥାଏ.

- http://people.redhat.com/jdennis/python-nss/doc/api/html/index.html -- ଲାଇବ୍ରେରୀ ଦଲିଲିକରଣ

### 7.2. Java

#### 7.2.1. ବ୍ରିଡ଼ ମୁକ୍ତ ସଫ୍ଟୱେର Java କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରୁ ଉତ୍ତମ

Fedora includes multiple best of breed free software Java(TM) implementations, obtained through active adoption of innovative technology integrations produced by Fedora and others within upstream projects. The implementations integrated into Fedora are based on OpenJDK (http://openjdk.java.net/) and the IcedTea GNU/Linux distribution integration project (http://icedtea.classpath.org/), or based on alternatives such as the GNU Compiler for Java (GCJ - http://gcc.gnu.org/java and the GNU Classpath core class libraries (http://www.gnu.org/software/classpath/). All Fedora innovations are pushed upstream to get the widest possible integration of the technologies in general Java implementations.

The implementation of OpenJDK 6 included in Fedora 10 uses the HotSpot virtual machine runtime compiler on x86, x86_64, and SPARC. On PowerPC (PPC) it uses the zero interpreter, which is slower. On all architectures an alternative implementation based on GCJ and GNU Classpath is included that includes an ahead-of-time compiler to produce native binaries.

Fedora binaries for selected architectures (currently only x86 and x86_64 based on OpenJDK) are tested against the Java Compatibility Kit (JCK) by Red Hat to guarantee 100% compatibility with the Java Specification (JDK 1.6 at this time).

#### 7.2.2. Java ଆପଲେଟ ଏବଂ ୱେବ ପ୍ରାରମ୍ଭ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି

In Fedora 10 gcjwebplugin has been replaced by IcedTeaPlugin, which runs untrusted applets safely in a Web browser and works on any architecture. You can see which Applet Plugin is installed by typing `about:plugins` in Firefox. The new plugin adds support for the JavaScript bridge (LiveConnect) that was missing from earlier versions. For more details on the bytecode-to-JavaScript bridge (LiveConnect), refer to the bug report:

https://bugzilla.redhat.com/show_bug.cgi?id=304021

ସୁରକ୍ଷା ନୀତି ଉପରେ ମତାମତଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣୀୟ. ଯଦି ଆପଣ ଅନୁମାନ କରନ୍ତି ଯେ ସୁରକ୍ଷା ନୀତିଟି ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ ଆପଲେଟକୁ ସକ୍ରିୟ କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ, ତେବେ ଏହି ପଦ୍ଧତିକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

- କଣସବୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି ତାହା ଦେଖିବା ପାଇଁ ଟର୍ମିନାଲରେ ଏହି firefox -g ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ.

- ତତ୍ପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ ଅନୁମତିକୁ `/usr/lib/jvm/java- 1.6.0-openjdk-1.6.0.0/jre/lib/security/java.policy` ଫାଇଲରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ.

- ଗୋଟିଏ ତ୍ରୁଟି ଖବର କରନ୍ତୁ, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କର ବ୍ୟତିକ୍ରମଟି ପ୍ୟାକେଜକୃତ ସୁରକ୍ଷା ନିତୀରେ ଅନ୍ତରଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରିବ. ଏହି ବ୍ୟତିକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ୟାକେଜ କରିବା ଫଳରେ ତନ୍ତ୍ର ମାଲିକ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେହି ନିତୀ ଫାଇଲ ମଧ୍ଯକୁ ଅନାଧିକୃତ ପ୍ରବେଶକୁ ଏଡ଼ାଇପାରିବ.

ପରିକ୍ଷାମୂଳକ ୱେବ ଆରମ୍ଭ (javaws) NetX ମାଧ୍ଯମରେ ସମର୍ଥନ IcedTea ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଯୋଗ ହୋଇଥାଏ. ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ Java ନେଟୱର୍କ ଆରମ୍ଭକରୁଥିବା ପ୍ରୋଟୋକଲ (`.jnlp`) ଫାଇଲଟି ଗୋଟିଏ ୱେବ ପୃଷ୍ଠରେ ଏମ୍ବେଡ଼େଡ଼ ହୋଇଥାଏ ସେତେବେଳେ ଆପଣ ଏହାକୁ IcedTea ୱେବ ଆରମ୍ଭ (`/usr/bin/javaws`) ଦ୍ୱାରା ଖୋଲିପାରିବେ. NetX ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ, ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

http://jnlp.sourceforge.net/

#### 7.2.3. ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ ନୂତନ ସଂଯୋଗ

IcedTea ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ଯମରେ, OpenJDK କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ଯାହାକି ଫେଡ଼ୋରା 10 ର ମଧ୍ଯ ଅଂଶ.

##### 7.2.3.1. NetBeans ଫ୍ରେମୱର୍କ ମାଧ୍ଯମରେ VisualVM ସହିତ ସଂଯୋଗ

VisualVM (jvisualvm) provides a graphical overview of any local or remotely running Java application, letting you monitor all running threads, classes, and objects allocated by the application by taking thread dumps, heap dumps, and other lightweight profiling tools.

##### 7.2.3.2. javax.sound ପାଇଁ PulseAudio ସଂଯୋଗ

PulseAudio ସଂଯୋଗ ଯେକୌଣସି java ପ୍ରୟୋଗ ପାଇଁ javax.sound ପ୍ୟାକେଜ ବ୍ୟବହାର କରି PulseAudioର ସମସ୍ତ ଉପକାରିତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ.

##### 7.2.3.3. Mozilla Rhino ର ସଂଯୋଗ - JavaScript

Rhino ଗୋଟିଏ ମଜିଲାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ Java JavaScript ର କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଥିରେ javax.sound ପ୍ୟାକେଜ ବ୍ୟବହାର କରି Java ଏବଂ JavaScriptର ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇଥାଏ.

##### 7.2.3.4. ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉନ୍ନତି

ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ ମଧ୍ଯ Java କ୍ରିପ୍ଟଗ୍ରାଫି (javax.crypto) ଟି କୌଣସି (ସ୍ଥାନୀୟ) ବାଧା ବିନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ସମର୍ଥିତ.

#### 7.2.4. Fedora ଏବଂ JPackage

ପେଡ଼ୋରା 10 JPackage ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ଅନେକ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥାଏ.

http://jpackage.org

Some of these packages are modified in Fedora to remove proprietary software dependencies, and to make use of GCJ's ahead-of-time compilation feature. Use the Fedora repositories to update these packages, or use the JPackage repository for packages not provided by Fedora. Refer to the JPackage website for more information about the project and the software it provides.

| ଫେଡ଼ୋରା ଏବଂ JPackageର ପ୍ଯାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶ୍ରଣ କରି
ଗୋଟିଏ ତନ୍ତ୍ରରେ ଉଭୟ ଫେଡ଼ୋରା ଏବଂ JPackage ସଂଗ୍ରହାଳୟକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ୟାକେଜ ସୁସଂଗତି ଅନୁଧ୍ଯାନ କରନ୍ତୁ. ଅସଂଗତ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ କଠିନ ସମସ୍ଯା ଉପୁଯାଇପାରେ.

#### 7.2.5. ଫେଡ଼ୋରା 8ର ଉନ୍ନୟନ ଉପରେ ଟିପ୍ପଣୀ - OpenJDK IcedTeaକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିଥାଏ

ଫେଡ଼ୋରା 9 ପରେ ଫେଡ଼ୋରା 8 ରେ ଥିବା java-1.7.0-icedtea* ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ java-1.6.0-openjdk* ନାମରେ ପୁନଃ ନାମକରଣ କରାଗଲା. ଫେଡ଼ୋରା 8 IcedTea ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ଥୟୀ OpenJDK 7 ଶାଖାକୁ ଖୋଜିପାଇଲା, ଯାହାଫଳରେ java-1.6.0-openjdk* ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାୟୀ OpenJDK 6 ଶାଖାକୁ ଖୋଜିପାଇଲା. ସମସ୍ତ ଅପସ୍ଟ୍ରିମ IcedTea ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ java-1.6.0-openjdk SRPMରେ ଅନ୍ତରଭୁକ୍ତ ହେଲା.

ଯଦି ଆପଣ ଫେଡ଼ୋରା 8 ଉପରେ ଆଧାରିତ ତନ୍ତ୍ରରୁ ଉନ୍ନୟନ କରୁଛନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ଏବେବି IcedTea ସ୍ଥାପିତ ଅଛି, ତେବେ ପ୍ୟାକେଜ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଘଟିବ ନାହିଁ. OpenJDK 7 ଉପରେ ଆଧାରିତ IcedTea ସମ୍ପର୍କୀୟ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ପ୍ରଥମେ ଲିଭାଯିବା ଉଚିତ, ତାହାପରେ ନୂତନ OpenJDK 6 ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ.

          su -c 'yum erase java-1.7.0-icedtea{,-plugin}' su -c 'yum install java-1.6.0-openjdk{,-plugin}'

ଫେଡ଼ୋରା 9 ରୁ ଉନ୍ନୟନ କରିବା ସମୟରେ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ.

### 7.3. ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ

ଏହି ବିଭାଗଟି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବିକାଶମୂଳକ ସାଧନ ଏବଂ ବିଶେଷ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ.

#### 7.3.1. Eclipse

ଏକ୍ଲିପ୍ସ SDK ସଂସ୍କରଣ 3.4 ଉପରେ ଆଧାର କରି, ଫେଡ଼ୋରାର ଏହି ପ୍ରକାଶନରେ ଫେଡ଼ୋରା ଏକ୍ଲିପ୍ସକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରାଯାଇଛି. ପ୍ରକାଶନର କ୍ରମ 3.4 ରେ ଗୋଟିଏ "3.4 ରେ କଣ ନୂତନ ଅଛି" ପୃଷ୍ଠା ରହିଛି:

http://help.eclipse.org/stable/index.jsp?topic=/org.eclipse.platform.doc.user/whatsNew/platform_whatsnew.html

3.4 ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀଗୁଡ଼ିକ ଉପଲବ୍ଧ.

http://www.eclipse.org/eclipse/development/readme_eclipse_3.4.html

3.4ରେ ଥିବା କିଛି ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଚିହ୍ନିତସ୍ଥାନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପ୍ଲଗଇନଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜିବା ଏବଂ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ସହଜମୟ ପନ୍ଥା, ଏବଂ ପୁନଃ ବିଭାଜନ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ସହାୟତା ପାଇଁ କିଛି ସଂଖ୍ୟକ ଉନ୍ନତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି.

##### 7.3.1.1. ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ଲଗଇନଗୁଡ଼ିକ

ଫେଡ଼ୋରାର ଏହି ପ୍ରକାଶନରେ C/C++ ପାଇଁ ପ୍ଲଗଇନଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ (eclipse-cdt), RPM ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟିତ ସମ୍ପାଦନ (eclipse-rpm-editor), PHP (eclipse-phpeclipse), ଉପ-ସଂସ୍କରଣ (eclipse-subclipse), SELinux (eclipse-slide) ଏବଂ (eclipse-setools), ନିୟମିତ ପରିପ୍ରକାଶ ପରୀକ୍ଷଣ (eclipse-quickrex), Fortran (eclipse-photran), Bugzilla integration (eclipse-mylyn), Git (eclipse-egit), Perl (eclipse-epic), Checkstyle (eclipse-checkstyle), ଏବଂ Python (eclipse-pydev).

##### 7.3.1.2. ବାବେଲ ପ୍ରକ୍ଳପରୁ ଅନୁବାଦ- eclipse-nls

ଏହି ପ୍ରକାଶନରେ ବେବେଲ ଭାଷା ପ୍ୟାକଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ଯ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହାକି କେତେ ସଂଖ୍ୟକ ଭାଷାରେ ଏକ୍ଲିପସ ଏବଂ ଏକ୍ଲିପସ ପ୍ଲଗଇନ ପାଇଁ ଅନୁବାଦ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ. ମନେରଖନ୍ତୁ ଯେ କିଛି ଭାଷା ବହୁତ ଛୋଟ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଚଳିତ: ଯଦିଚ ଆପଣ ଅନୁବାଦକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁଛନ୍ତି, ଆପଣ ବହୁତ ବାକ୍ୟଖଣ୍ଡ ଇଂରାଜୀରେ ପାଇବେ. ଯଦି ଆପଣ ସେମାନଙ୍କର ଅନୁବାଦ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ତେବେ ବେବେଲ ପ୍ରକଳ୍ପ ସହଯୋଗ ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ.

http://www.eclipse.org/babel/

##### 7.3.1.3. ଫେଡ଼ୋରା 9ରୁ ଉନ୍ନତତର କରୁଅଛି

ଏକ୍ଲିପସ 3.3 ରୁ ଉନ୍ନତ ହୋଇଥିବା ଚାଳକମାନେ RPM ବ୍ୟତିତ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ସରୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା କିଛି ପ୍ଲଗଇନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ଉଚିତ. ଏହା କରିବା ପାଇଁ ସହଜ ଉପାୟ ହେଲା ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା. 3.3 ରୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିବା ପ୍ଲଗଇନ ବିକାଶକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ, "Plug-in Migration Guide" କୁ ଦେଖନ୍ତୁ:

http://help.eclipse.org/ganymede/nav/2_3

#### 7.3.2. Emacs

ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ Emacs 22.2 ଅନ୍ତର୍ଗତ.

କିଛି ତ୍ରୁଟି ନିବାରଣ ସହିତ, Emacs 22.2 ବାଜାର, ମର୍କୁରିୟାଲ, ମନୋଟନ, ଏବଂ Git ସଂସ୍କରଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ତନ୍ତ୍ର, CSS, Vera, Verilog, ଏବଂ BibTeX ଶୈଳୀ ଫାଇଲ ସମ୍ପାଦନ, ଏବଂ ପ୍ରତିଛବି ଅବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତ ସ୍କ୍ରୋଲିଙ୍ଗ ସମର୍ଥନ ପାଇଁ ନୂତନ ମୁଖ୍ୟ ଧାରା ପାଇଁ ନୂତନ ସମର୍ଥନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥାଏ.

ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରକାଶନରେ ଥିବା Emacs ଖବରକୁ ଦେଖନ୍ତୁ(http://www.gnu.org/software/emacs/NEWS.22.2).

#### 7.3.3. GCC ସଂକଳକ ସଂଗ୍ରହ

ଫେଡ଼ୋରାର ଏହି ପ୍ରକାଶନଟି GCC 4.3.2 ସହିତ ନିର୍ମିତ, ଯାହାକି ବଣ୍ଟନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ.

GCC 4.3 ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ, ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

http://gcc.gnu.org/gcc-4.3/

##### 7.3.3.1. ଲକ୍ଷ୍ୟ-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟିତ ଉନ୍ନତିଗୁଡ଼ିକ

###### 7.3.3.1.1. IA-32 x86-64

ABI ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ

- GCC 4.3.1 ସହିତ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦଶମିକ ଫ୍ଲୋଟିଙ୍ଗ ପଏଣ୍ଟ ଚଳଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ସୀମା ସହିତ ରଖାଯାଇଛି ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ i386 ସ୍ଟାକ ଉପରେ ଗତି କଲେ.

ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ

- GCC 4.3.1ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, `-mcld` ବିକଳ୍ପ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ବାକ୍ୟଖଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ବ୍ୟବହାରକରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଲଗରେ ଥିବା `cld` ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଯୋଗହୋଇଛି. ଏହି ବିକଳ୍ପଟି ପଛୁଆ ସୁସଂଗତି ପାଇଁ କିଛି ପ୍ରଚାଳନ ତନ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ ଏବଂ GCCକୁ `--enable-cld` ବିନ୍ୟାସ ବିକଳ୍ପ ସହିତ ବିନ୍ୟାସ କରି 32-ବିଟ x86 ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ କରାଯାଇପାରେ.

#### 7.3.4. ଉନ୍ନତତର ହସକେଲ ସମର୍ଥନ

ଫେଡ଼ୋରା 10 ହାସକେଲ ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ସମର୍ଥନ ଆଣିଅଛି. ପ୍ୟାକେଜିଙ୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଏବଂ ଉପକରଣର ଗୋଟିଏ ନୂତନ ସେଟ ସହିତ, Glasgow ହାସକେଲ ସଂକଳକ ବ୍ୟବହାର କରି ଯେକୌଣସି ହାସକେଲ ପ୍ରଗ୍ରାମକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ ସହଜ ହୋଇଥାଏ. ପ୍ୟାକେଜ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ବିତରଣ, ଫେଡ଼ୋରାର ଭଲ ସାଧନଗୁଡ଼ିକ ଯୁକ୍ତ କିଛି ନୂତନ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତଳୋନ କରିବା ସହଜ ନୁହଁ. ହାସକେଲ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ବଢ଼ିବା ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଏହାର ବିକାଶ ପାଇଁ ଅଧିକ ଲାଇବ୍ରେରୀ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ.

ପ୍ୟାକେଜ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସହଜ. ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟମିତ ରୂପେ ସଂକଳନ ଏବଂ ବିତରଣ ପାଇଁ ହାସକେଲ ପୂର୍ବରୁ ସଂରଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ. ଫେଡ଼ାରା ପାଇଁ ପ୍ୟାକେଜ ବିନ୍ୟାସ କରିବାକୁ ବହୁତ କମ ସମୟ ଲାଗିଥାଏ, ହାସକେଲରେ କାମକରୁଥିବା ସଂକେତ ଫେଡ଼ୋରାରେ ମଧ୍ଯ କାର୍ଯ୍ୟକରିଥାଏ.

ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକର ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜ ବିତରଣ ପାଇଁ ମଧ୍ଯ ଫେଡ଼ୋରା ଉପକରଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ. ଫେଡ଼ୋରାରେ ହାସକେଲର ମିଶ୍ରଣ ହେବା ଦ୍ୱାରା, ବିକାଶକାରୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଣ୍ଟର୍ପ୍ରାଇଜ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ହାସକେଲରେ ଲେଖିବା ପାଇଁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଏହି ସଂକେତଗୁଡ଼ିକ ଫେଡ଼ୋରାରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରିବ ଜାଣି ସୁରକ୍ଷିତ ମନେକରେ.

https://fedoraproject.org/wiki/Features/GoodHaskellSupport

#### 7.3.5. ବର୍ଦ୍ଧିତ ବିଷୟବସ୍ତୁ CAML OCaml ଆକାରଟି

ଫେଡ଼ୋରା 10 OCaml 3.10.2 ଉନ୍ନତ ପ୍ରଗ୍ରାମିଙ୍ଗ ଭାଷା ଏବଂ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକର ଗୋଟିଏ ବ୍ୟାପକ ତାଲିକାକୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ:

http://cocan.org/getting_started_with_ocaml_on_red_hat_and_fedora#Package_status

OCaml ଫେଡ଼ୋରା 9ର ଅଦ୍ୟତନ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାଶନରେ ନଥିଲା.

#### 7.3.6. NetBeans

ଫେଡ଼ୋରାର ଏହି ପ୍ରକାଶନରେ NetBeans IDE, ସଂସ୍କରଣ 6.1 ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ. NetBeans IDE ଟି Java, C/C++, Ruby, PHP, ଇତ୍ୟାଦି ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସଂଯୁକ୍ତ ବିକାଶ ପରିବେଶ (IDE) ଅଟେ. NetBeans IDE ର ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସଂରଚନା ମାନକ ସମ୍ପାଦନ (Java SE), NetBeans ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପାଇଁ ଏକକାଂଶ ବିକାଶକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି, (Java SE IDE ସଂରଚନା) Java ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରଗ୍ରାମ ବିକାଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ.

NetBeans IDE ଟି ଗୋଟିଏ ମଡ୍ୟୁଲାର ତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପ୍ଲଗଇନଗୁଡ଼ିକର ଅଦ୍ୟତନ ଏବଂ ସ୍ଥାପନାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥାଏ. NetBeans IDE ପାଇଁ ସେଠାରେ ପ୍ଲଗଇନର ଗୋଟିଏ ବିସ୍ତିର୍ଣ୍ଣ ପରିସର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ତୃତୀୟ-ପକ୍ଷ ସମ୍ପାନୀ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ.

##### 7.3.6.1. NetBean ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ

- http://www.netbeans.org/ - NetBeans ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ସାଇଟ.

- http://wiki.netbeans.org/ - NetBeans Wiki ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକ.

- mailto:linux-packaging@installer.netbeans.org - ପ୍ୟାକେଜିଙ୍ଗ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ମେଲିଙ୍ଗ ଲିଷ୍ଟ ଆଲୋଚନା.

- https://admin.fedoraproject.org/pkgdb/packages/bugs/netbeans - NetBeans IDE ପାଇଁ ତ୍ରୁଟି ତାଲିକା.

- https://admin.fedoraproject.org/pkgdb/packages/bugs/netbeans-platform8 - NetBeans ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପାଇଁ ତ୍ରୁଟି ତାଲିକା.

- http://www.netbeans.org/issues/ - NetBeans ପ୍ରକଳ୍ପର ସମସ୍ୟା ଖୋଜାଳୀt.ଦୟାକରିe,ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁe ଉପାଦାନt:ସ୍ଥାପକr, OS: Linux, ଉପ-ଉପାଦାନt: rpm NetBeans RPM ଉପରେ ଆଧାରିତ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଫାଇଲ କରିବା ପାଇଁs.

#### 7.3.7. AMQP ଅବସଂରଚନା

AMQP ସଂରଚନା ପ୍ୟାକେଜଟି Red Hat Enterprise MRG ର ଗୋଟିଏ ଉପସେଟ. ଆକାର ବଦଳକ୍ଷମ, ଆର୍ନ୍ତପ୍ର୍ୋ୍ରୟୋଗା, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଏଣ୍ଟର୍ପ୍ରାଇଜ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ପ୍ୟାକେଜ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏions.

ବିଶେଷ ଭାବରେ ଏହା ନିମ୍ନଲିଖିତମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ.

- AMQP (ପ୍ରଟୋକଲ ସଂସ୍କରଣ 0-10) ସନ୍ଦେଶକାରୀ ବ୍ରୋକର /ସର୍ଭର

- C++, Python, ଏବଂ Java କ୍ଲାଏଣ୍ଟ ବନ୍ଧନ (JMS ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠକୁ ବ୍ୟବହାର କରି)

- ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠ ବିନ୍ୟାସ/ପରିଚାଳନା ଉପଯୋଗୀତାର ଗୋଟିଏ ସେଟ

- ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚ-କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଅସମତାଳ ସନ୍ଦେଶ ମୂଲ୍ୟବାନ ସନ୍ଦେଶ ଏବଂ ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରବାହ ବିନ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ.

##### 7.3.7.1. AMQP ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ

ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

- Red Hat MRG ଦଲିଲିକରଣ: http://www.redhat.com/mrg/resources

- AMQP ପ୍ରକଳ୍ପ ସାଇଟ: http://amqp.org/

#### 7.3.8. ଆପ୍ଲାଏନ୍ସ ନିର୍ମାଣକାରୀ ସାଧନଗୁଡ଼ିକ

ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାପିତ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ବିନ୍ୟାସିତ ତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଛବି. ଏହି ପ୍ୟାକେଜ ସାଧନ ଏବଂ ଅଧିତଥ୍ୟକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥାଏ ଯାହାକି ଆଭାସୀ ଆପ୍ଲାୟନସଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ବିତରଣ ପାଇଁ ଏହାକୁ ISV, ବିକାଶକାରୀ, OEMS, ଇତ୍ୟାଦି ପାଇଁ ସହଜମୟ କରିଥାଏ. ଏହାର ଦୁଇଟି ଉପାଦାନ ହେଲେ ACT (ଆପ୍ଲାୟାନସ ନିର୍ମାଣ ଉପକରଣ) ଏବଂ AOS (ଆପ୍ଲାୟନସ ପ୍ରଚାଳନ ତନ୍ତ୍ର). appliance-tools ପ୍ୟାକେଜକୁ Add/Remove Software କିମ୍ବା yum ସହିତ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ

##### 7.3.8.1. ପ୍ରୟୋଗ ନିର୍ମାଣ ଉପକରଣ

ଏହି ଆପ୍ଲାୟନସ ନିର୍ମାଣ ସାଧନଟି ହେଉଛି କିକଷ୍ଟାର୍ଟ ଫାଇଲରୁ ଆପ୍ଲାୟନସ ପ୍ରତିଛବିଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ଗୋଟିଏ ସାଧନ. ଏହି ସାଧନଟି ଜୀବନ୍ତ CD ନିର୍ମାତା APIକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଜୀବନ୍ତ CD APIକୁ ଏକାଧିକ ଡ଼ିସ୍କ ପ୍ରତିଛବି ବିଭାଜନ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ. ଏହି ଡ଼ିସ୍କ ପ୍ରତିଛବିଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଆଭାସୀ ପାତ୍ରରେ ବୁଟହୋଇପାରିବ ଯେପରିକି Xen, KVM, ଏବଂ VMware. ଏହି ସାଧନଟି appliance-tools ପ୍ୟାକେଜରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ. ଏହି ପ୍ୟାକେଜ ଆପ୍ଲାୟନସ ପ୍ରତିଛବିଗୁଡ଼ିକୁ ଧରିରଖିବା ପାଇଁ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଫେଡ଼ୋରା ଆଧାରିତ ତନ୍ତ୍ରରେ RHEL, CentOS, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଣ୍ଟନକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ଧାରଣ କରିଥାଏ.

##### 7.3.8.2. ପ୍ରୟୋଗ ପ୍ରଚାଳନ ତନ୍ତ୍ର

ଆପ୍ଲାୟନସ ପ୍ରଚାଳନ ତନ୍ତ୍ରଟି ଛୋଟ ପାଦଚିହ୍ନ ସହିତ ଫେଡ଼ୋରାର ଗୋଟିଏ ବଦଳ ସଂସ୍କରଣ. ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଆପ୍ଲାୟାନସକୁ ଚଲାଇବା ପାଇଁ କିଛି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପ୍ୟାକେଜକୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ. ଫେଡ଼ୋରାର ଏହି ସ୍ପିନ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ହାର୍ଡ଼ୱେରଟି ସୀମିତ, ପ୍ରଥମକରି ଫୋକସ କରୁଥିବା ଆଭାସୀ ପାତ୍ର ଯେପରିକି KVM ଏବଂ VMware. ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ଆଧାର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଯେଉଁଥିରେ ବିକାଶକାରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ମାଣ କରିପାରିବେ, କେବଳ ଟଣାଯାଇଥିବା ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ ଯାହାକୁକି ସେମାନଙ୍କର ସଫ୍ଟୱେର ଆବଶ୍ୟକ କରେ.

##### 7.3.8.3. ଆପ୍ଲାଏନ୍ସ ନିର୍ମାଣକାରୀ ସାଧନ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ

ପ୍ରୟୋଗ ଉପକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ସାଇଟ: http://thincrust.net/

### 7.4. ଲିନକ୍ସ କର୍ଣ୍ଣଲ

| ଅନୁଚିତ ଅଥବା ପୁରୁଣା ତଥ୍ୱ?
ଏହି ସୂଚୀକୁ ଅନୁଚିତ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ହେଇଥାଇପାରେ, ଏହା ଫେଡ଼ୋରା 9 ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀ ପରେ ଅଦ୍ୟତିତ ହୋଇନାହିଁ.

ଫେଡ଼ୋରା 10ରେ 2.6.27 କର୍ଣ୍ଣଲ ଉପରେ ଆଧାର କରି ଏହି ବିଭାଗଟି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ସୂଚନାକୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ.

#### 7.4.1. ସଂସ୍କରଣ

ଫେଡ଼ୋରା ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ୟାଚଗୁଡ଼ିକୁ କର୍ଣ୍ଣଲରେ ଉନ୍ନତି, ତ୍ରୁଟି ନିବାରଣ, କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ଗୁଣ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ. ଏହି କାରଣରୁ, ଫେଡ଼ୋରା କର୍ଣ୍ଣଲ kernel.org ୱେବ ସାଇଟରୁ ତଥାକଥିତ vanilla kernel ସହିତ ସମାନ ହୋଇନପାରେ.

http://www.kernel.org/

ଏହି ପ୍ୟାଚଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ପାଇବା ପାଇଁ, ଉତ୍ସ RPM ପ୍ୟାକେଜକୁ ଆହରଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତାହା ବିପକ୍ଷରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ:

          rpm -qpl kernel-<version>.src.rpm

#### 7.4.2. Changelog

ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକର ଲଗକୁ ପ୍ୟାକେଜ ମଧ୍ଯକୁ କାଢ଼ିବା ପାଇଁ, ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ:

          rpm -q --changelog kernel-<version>

ଯଦି ଆପଣ changelogର ଗୋଟିଏ ଚାଳକ ସୁହାଇଲା ସଂସ୍କରଣ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି, ତେବେ http://wiki.kernelnewbies.org/LinuxChangesକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ. http://kernel.org/gitରୁ ଆପଣ ଗୋଟିଏ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ. ଫେଡ଼ୋରା ସଂସ୍କରଣ କର୍ଣ୍ଣଲଟି ଲିନକ୍ସ ବୃକ୍ଷ ଉପରେ ଆଧାରିତ.

http://cvs.fedoraproject.orgରୁ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ନିର୍ମିତ ଫେଡ଼ୋରା ସଂସ୍କରଣ ଉପଲବ୍ଧ.

#### 7.4.3. କର୍ଣ୍ଣଲ ଫ୍ଲେଭରଗୁଡ଼ିକ

ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ କର୍ଣ୍ଣଲ ନିର୍ମାଣ ମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରିଅଛି:

- ଅଧିକାଂଶ ତନ୍ତ୍ରରେ ବ୍ଯବହାର କରିବା ପାଇଁ, ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ଣ୍ଣଲ। ବିନ୍ଯାସ ଉତ୍ସ ଗୁଡିକ kernel-devel ପ୍ଯାକେଜରେ ଉପଲବ୍ଧ।

- 4GB ରୁ ଅଧିକ RAM ସହିତ 32-bit x86 ତନ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ, କିମ୍ବା NX (No eXecute) ଗୁଣବିଶିଷ୍ଟ CPUଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଥିବା କର୍ଣ୍ଣଲ-PAE. ଏହି କର୍ଣ୍ଣଲ ୟୁନିପ୍ରସେସର କିମ୍ବା ମଲ୍ଟିପ୍ରସେସର ତନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ. kernel-PAE-devel ପ୍ୟାକେଜରେ ବିନ୍ୟାସିତ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ.

- କିଛି କର୍ଣ୍ଣଲ ସମସ୍ୟାର ତ୍ରୁଟିନିବାରଣ ପାଇଁ, କର୍ଣ୍ଣଲ ତ୍ରୁଟିମୁକ୍ତ କରୁଅଛି. kernel-debug-develପ୍ୟାକେଜରେ ବିନ୍ୟାସିତ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ.

ଏକ ସମୟରେ ଆପଣ କର୍ଣ୍ଣଲର ଚାରୋଟି ଫ୍ଲେଭର ପାଇଁକର୍ଣ୍ଣଲ ଶୀର୍ଷକ ସ୍ଥାପନ କରିପାରିବେ. `/usr/src/kernels/<version>[-PAE|-xen|-kdump]-<arch>/` ବୃକ୍ଷରେ ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାପିତ. ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ:

          su -c 'yum install kernel{,-PAE,-xen,-kdump}-devel'

କମା ଦ୍ୱାରା ପୃଥକ ଏବଂ ଖାଲିସ୍ଥାନ ନଥିବା, ଫ୍ଲେଭରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ଯରୁ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଅଧିକକୁ ସଠିକ ଭାବରେ ବାଛନ୍ତୁ. ପଚାରାଗଲେ ରୁଟ ପ୍ରବେଶସଂକେତ ଭରଣ କରନ୍ତୁ.

| x86 କର୍ଣ୍ଣଲ Kdump କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରିଥାଏ
Both the x86_64 and the i686 kernels are relocatable, so they no longer require a separate kernel for kdump capability. PPC64 still requires a separate kdump kernel.

| କର୍ଣ୍ଣଲ ଆଂଶିକ ଆଭାସୀକରଣକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରିଅଛି
Both the x86_64 and the i686 kernels contain `paravirt_ops` support and no longer require a separate kernel for running under a Xen hypervisor. For more information, refer to Section 8.3.1, “ଏକିକୃତ କର୍ଣ୍ଣଲ ପ୍ରତିଛବି”.

| ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କର୍ଣ୍ଣଲ SMP ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ
i386, x86_64, ଏବଂ ppc64 ରେ ଫେଡ଼ୋରା ପାଇଁ ପୃଥକ SMP କର୍ଣ୍ଣଲ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ. ସ୍ତାନୀୟ କର୍ଣ୍ଣଲ ଦ୍ୱାରା ମଲ୍ଟିପ୍ରସେସର ସମର୍ଥନ ଦିଆଯାଇଥାଏ.

| PowerPC କର୍ଣ୍ଣଲ ସମର୍ଥନ
ଫେଡ଼ୋରାର PowerPC ସଂରଚନାରେ Xen କିମ୍ବା kdump ପାଇଁ କୌଣସି ସମର୍ଥନ ନାହିଁ. 32-bit PowerPCରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥକ SMP କର୍ଣ୍ଣଲ ରହିଛି.

#### 7.4.4. କର୍ଣ୍ଣଲ ବିକାଶ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଅଛି

ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ ପୂର୍ବ ସଂସ୍କରଣରୁ ମିଳିଥିବା kernel-source ପ୍ୟାକେଜ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନାହିଁ. ବାହ୍ୟ ଏକକାଂଶ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ kernel-devel ପ୍ୟାକେଜ ଉପଲବ୍ଧ. Section 7.4.3, “କର୍ଣ୍ଣଲ ଫ୍ଲେଭରଗୁଡ଼ିକ”ରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଥିବା ପରି, ବିନ୍ୟାସିତ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଉପଲବ୍ଧ.

| କର୍ଣ୍ଣଲ ନିର୍ମାଣକୁ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ କରନ୍ତୁ
କର୍ଣ୍ଣଲ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ଇଚ୍ଛାରୂପଣ କର୍ଣ୍ଣଲ ମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ଯକଳାପ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ http://fedoraproject.org/wiki/Building_a_custom_kernel କୁ ପଢନ୍ତୁ।

#### 7.4.5. ତ୍ରୁଟି ଖବର କରୁଅଛି

ଲିନକ୍ସ କର୍ଣ୍ଣଲରେ ତ୍ରୁଟି ଖବର କରିବା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପାଇବା ପାଇଁ http://kernel.org/pub/linux/docs/lkml/reporting-bugs.html କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ. ଆପଣ ଫେଡ଼ୋରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତ୍ରୁଟି ଖବର କରିବା ପାଇଁ http://bugzilla.redhat.com କୁ ମଧ୍ଯ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ.

### 7.5. ସନ୍ନିହିତ

ଫେଡ଼ୋରା 10 କିଛି ପ୍ରୟୋଗକୁ ବିଭିନ୍ନ ଲକ୍ଷରେ ଏମ୍ବେଡ଼େଡ଼ ବିକାଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଅନ୍ତରଭୁକ୍ତ କରିଅଛି. ସେମାନେ ହେଲେ କୋଡ଼ାନ୍ତରକ, ସଂଙ୍କଳକ, ତ୍ରୁଟି ନିବାରକ,ପ୍ରଗ୍ରାମାର, IDE ଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଉପଯୋଗୀତାମାନ.

#### 7.5.1. AVR

Atmel AVR ମାଇକ୍ରୋକଣ୍ଟ୍ରୋଲରର ପ୍ରଗ୍ରାମିଙ୍ଗ ପାଇଁ ଥିବା avrdudeସଫ୍ଟୱେର

  AVRDUDE is a program for programming Atmel's AVR CPU's. It can program the Flash and EEPROM, and where supported by the serial programming protocol, it can program fuse and lock bits. AVRDUDE also supplies a direct instruction mode allowing one to issue any programming instruction to the AVR chip regardless of whether AVRDUDE implements that specific feature of a particular chip.

avr-gccavr ରେ ଲକ୍ଷ୍ଯ କରାଯାଇଥିବା GNU GCC କୁ ପ୍ରତିକୂଳ ସଂକଳନ କରାଯାଉଛି

  ଏହା GNU GCC ର ଗୋଟିଏ କ୍ରସ କମ୍ପାଇଲିଙ୍ଗ ସଂସ୍କରଣ, ଯାହାକୁକି ସ୍ଥାନୀୟ i386 ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପରିବର୍ତ୍ତେ AVR ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପାଇଁ c++ ସଂକେତକୁ ସଂକଳନ କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ.

avr-gcc-c++avr ରେ ଲକ୍ଷ୍ଯ କରାଯାଇଥିବା GNU GCC କୁ ପ୍ରତିକୂଳ ସଂକଳନ କରାଯାଉଛି

  ଏହି ପ୍ୟାକେଜଟି g++ ର କ୍ରସ ସମ୍ପାଇଲିଙ୍ଗ ସଂସ୍କରଣକୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ, ଯାହାକୁକି ସ୍ଥାନୀୟ i386 ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପରିବର୍ତ୍ତେ AVR ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପାଇଁ c++ ସଂକେତକୁ ସଂକଳନ କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ.

avr-libcAtmel AVR ମାଇକ୍ରୋକଣ୍ଟ୍ରୋଲରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ GCC ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଥିବା C ଲାଇବ୍ରେରୀ

  Atmel AVR ମାଇକ୍ରୋ କଣ୍ଟ୍ରୋଲରଗୁଡ଼ିକରେ GCC ସହିତ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ C ଲାଇବ୍ରେରୀ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ AVR Libc ଟି ଗୋଟିଏ ମୁକ୍ତ ସଫ୍ଟୱେର ପ୍ରକଳ୍ପ.

  AVR Libc is licensed under a single unified license. This so-called modified Berkeley license is intended to be compatible with most free software licenses such as the GPL, yet impose as little restrictions as possible for the use of the library in closed-source commercial applications.

avr-binutils avr ରେ ଲକ୍ଷ୍ଯ କରାଯାଇଥିବା GNU binutils କୁ ପ୍ରତିକୂଳ ସଂକଳନ କରାଯାଉଛି

  This is a Cross Compiling version of GNU binutils, which can be used to assemble and link binaries for the AVR platform, instead of for the native i386 platform.

avr-gdbGDB (ସୁଦୂର) ତ୍ରୁଟି ନିବାରଣ avr ଦ୍ୱିମିକ ପାଇଁ

  This is a special version of GDB, the GNU Project debugger, for (remote) debugging AVR binaries. GDB allows you to see what is going on inside another program while it executes or what another program was doing at the moment it crashed.

Atmel JTAG ICE ରୁ GDB କୁ ଅନ୍ତରଫଳନ ପାଇଁ avariceପ୍ରଗ୍ରାମ

  Atmel JTAG ICE ରୁ GDB କୁ ସାମ୍ନା କରିବା ପାଇଁ ଥିବା ପ୍ରଗ୍ରାମ ଚାଳକକୁ ସେମାନଙ୍କର ଏମ୍ବେଡ଼େଡ଼ AVR ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ

#### 7.5.2. Microchip PIC

gputils ମାଇକ୍ରୋଚିପ (TM) PIC (TM) ମାଇକ୍ରୋକଣ୍ଟ୍ରୋଲରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବିକାଶ ଉପଯୋଗୀତା

  This is a collection of development tools for Microchip (TM) PIC (TM) microcontrollers. This is ALPHA software: there may be serious bugs in it, and it's nowhere near complete. The gputils package currently only implements a subset of the features available with Microchip's tools. Refer to the documentation for an up-to-date list of what gputils can do.

gpsim ମାଇକ୍ରୋଚିପ (TM) PIC (TM) ମାଇକ୍ରୋକଣ୍ଟ୍ରୋଲର ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଅନୁକାରକ microcontrollers

  The gpsim software is a simulator for Microchip (TM) PIC (TM) microcontrollers. It supports most devices in Microchip's 12-bit, 14bit, and 16-bit core families. In addition, gpsim supports dynamically loadable modules such as LED's, LCD's, resistors, and so forth, to extend the simulation environment beyond the PIC.

ktechlab ମାଇକ୍ରକଣ୍ଟ୍ରୋଲର ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରେନିକ ପରିପଥର ବିକାଶ ଏବଂ ଅନୁକରଣ

  KTechlab is a development and simulation environment for microcontrollers and electronic circuits, distributed under the GNU General Public License. KTechlab consists of several well-integrated components:

  - ଗୋଟିଏ ପରିପଥ ଅନୁକାରକ, ତର୍କ, ସଳଖ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଏବଂ କିଛି ଅସଳଖ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁକରଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ.

  - gpsim ସହିତ ସଂଯୋଗକରି, PIC ଗୁଡ଼ିକୁ ସର୍କିଟରେ ଅନୁକରଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ.

  - ଗୋଟିଏ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ସମ୍ପାଦକ, ଯାହାକି ଅନୁକରଣ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜୀବନ୍ତ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ.

  - ଗୋଟିଏ ଫ୍ଲୋଚାର୍ଟ ସମ୍ପାଦକ, PIC ପ୍ରଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ଶନୀୟ ଭାବରେ ନିର୍ମିତ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ.

  - MicroBASIC; PIC ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ BASIC-ସଦୃଶ ସଙ୍କଳକ, KTechlab ପାଇଁ ସହଚର ପ୍ରଗ୍ରାମ ପରି ଳିଖିତ.

  - Kate ଅଂଶ ସନ୍ନିହିତ, ଯାହାକି PCI ପ୍ରଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଦମ୍ଭ ସମ୍ପାଦକ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ.

  - gpasm ଏବଂgpdasm ମାଧ୍ଯମରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଏକତ୍ରକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଭିନ୍ନକର୍ତ୍ତା.

PICmicro ଆଧାରିତ ପ୍ରୟୋଗର ବିକାଶ ପାଇଁ pikdev IDE (Linux/KDE ଅନ୍ତର୍ଗତ)

  PiKdev ଟି ଗୋଟିଏ ସହଜ IDE ଯାହାକି KDE ଅନ୍ତର୍ଗତ PIC ଆଧାରିତ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ପାଇଁ ସମର୍ପିତ. ବିଶେଷଗୁଣଗୁଡ଼ିକ:

  - ସଙ୍କଳିତ ସମ୍ପାଦକ

  - ପ୍ରକଳ୍ପ ପରିଚାଳନା

  - 12, 14 ଏବଂ 16 ବିଟସ PIC ପାଇଁ ସଂଯୁକ୍ତ ପ୍ରଗ୍ରାମିଙ୍ଗ ଯନ୍ତ୍ର (ଫ୍ଲାଶ କିମ୍ବା EPROM ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଜ୍ଞାନ)

  - ସମାନ୍ତରାଳ ଏବଂ କ୍ରମିକ ସଂଯୋଗିକୀ ପ୍ରଗ୍ରାମାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ

  - KDE ଆଜ୍ଞାକାରୀ ଦେଖନ୍ତୁ-ଏବଂ-ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ

  The system administrator must read `README.Fedora` file located in the `/usr/share/doc/pikdev-0.9.2` directory to complete the full feature installation.

piklab PIC & dsPIC ଉପରେ ଆଧାରିତ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବିକାଶ ପରିବେଶ

  Piklab is a graphic development environment for PIC and dsPIC microcontrollers. It interfaces with various toochains for compiling and assembling and it supports several Microchip and direct programmers. The system administrator must refer to the `README.Fedora` file located in the `/usr/share/doc/piklab-0.15.0` directory to complete full feature installation.

pikloops PIC ବିଳମ୍ବ ପାଇଁ ସଂକେତ ନିର୍ମାଣକାରୀ

  ମାଇକ୍ରଚିପ PIC ମାଇକ୍ରକଣ୍ଟ୍ରୋଲରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବିଳମ୍ବ କରିବା ପାଇଁ PiKLoop ସଂକେତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ. ଏହା Pikdev କିମ୍ବା Piklab IDE ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଉପଯୋଗୀ ସହଚର.

#### 7.5.3. ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଏବଂ ସଂଚାଳକ ଅଜ୍ଞେୟବାଦୀ

dfu-programmer Atmel ଚିପଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଉପକରଣ ଫର୍ମୱେର ଅଦ୍ୟତନ ବିଶିଷ୍ଟ USB ପ୍ରଗ୍ରାମାର

  A linux based command-line programmer for Atmel chips with a USB bootloader supporting ISP. This is a mostly Device Firmware Update (DFU) 1.0 compliant user-space application. Currently supported chips: 8051, AVR, at89c51snd1c, at90usb1287, at89c5130, at90usb1286, at89c5131, at90usb647, at89c5132, at90usb646, at90usb162, and at90usb82.

sdcc ଛୋଟ ଯନ୍ତ୍ର C ସଂକଳକ

  The sdcc-2.6.0-12 package for SDCC is a C compiler for 8051 class and similar microcontrollers. The package includes the compiler, assemblers and linkers, a device simulator, and a core library. The processors supported (to a varying degree) include the 8051, ds390, z80, hc08, and PIC.

uisp Atmel AVR ଏବଂ 8051 ପାଇଁ ସର୍ବବ୍ୟାପି ତନ୍ତ୍ର-ନିହିତ ପ୍ରଗ୍ରାମାର

  The uisp utility is for downloading/uploading programs to AVR devices. It can also be used for some Atmel 8051 type devices. In addition, uisp can erase the device, write lock bits, verify and set the active segment. For use with the following hardware to program the devices: pavr, stk500, Atmel STK500, dapa, Direct AVR Parallel Access, stk200, Parallel Starter Kit, STK200, STK300, abb, Altera, ByteBlasterMV Parallel Port Download Cable, avrisp, Atmel AVR, bsd, fbprg (parallel), dt006 (parallel), dasa serial (RESET=RTS SCK=DTR MOSI=TXD MISO=CTS), dasa2 serial (RESET=!TXD SCK=RTS MOSI=DTR MISO=CTS)

simcoupe SAM Coupe emulator (ବର୍ଣ୍ଣକ୍ରମ ସୁସଂଗତ)

  SimCoupe emulates an 8bit Z80 based home computer, released in 1989 by Miles Gordon Technology. The SAM Coupe was largely spectrum compatible, with much improved hardware

sjasm A z80 cross assembler

  SjASM is a two pass macro Z80 cross assembler

z88dk A Z80 cross compiler

  The z88dk program is a Z80 cross compiler capable of generating binary files for a variety of Z80 based machines (such as the ZX81, Spectrum, Jupiter Ace, and some TI calculators).

### 7.6. KDE 3 ବିକାଶ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏବଂ ଲାଇବ୍ରେରୀ ମାନ

ଫେଡ଼ୋରା ବର୍ତ୍ତମାନ KDE 4 ଦର୍ଶାଉଅଛି, ଏବଂ ଏବେ ଆଉ KDE 3 କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡେସ୍କଟପ ପରିବେଶ ଆକାରରେ ଦର୍ଶାଉନାହିଁ. ଅନେକ ଅବସ୍ଥିତ KDE 3 ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଚଲାଇବା ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଫେଡ଼ୋରା ନିମ୍ନଲିଖିତ KDE 3.5 ଲାଇବ୍ରେରୀ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ.

- qt3, qt3-devel (ଏବଂ ଅନ୍ଯାନ୍ଯ qt3-* ପ୍ଯାକେଜ ମାନ): Qt 3.3.8b

- kdelibs3, kdelibs3-devel: KDE 3 ଲାଇବ୍ରେରୀ ମାନ

- kdebase3, kdebase3-pim-ioslaves, kdebase3-devel: କିଛି ପ୍ରୟୋଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା KDE 3 ମୂଳ ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକ

ଅଧିକନ୍ତୁ, KDE 4 kdebase-runtime ପ୍ୟାକେଜ, ଯାହାକି khelpcenter ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, ତାହା ମଧ୍ଯ khelpcenter KDE 3 ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ସର୍ଭିସ ଆକାରରେ ବିନ୍ୟାସିତ, KDE 3 ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟକରିଥାଏ. The KDE 3 ର ସଂସ୍କରଣ khelpcenter ଟି ଏବେ ଆଉ ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ଏବଂ KDE 4 ସଂସ୍କରଣ ତାହା ବଦଳରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ.

ଏହି ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରାଯାଇଛି:

- ଫାଇଲ ତନ୍ତ୍ର ମାନକ କ୍ରମରେ (FHS) ସଜାଯାଇଛି, ଏବଂ

- -devel ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି, KDE 4 ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହନ୍ତୁ.

ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ, ଫେଡ଼ୋରା KDE SIG ସଦସ୍ୟମାନେ KDE 4 kdelibs-devel ପ୍ୟାକେଜରେ ଦୁଇଟି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରଛନ୍ତି:

- ତନ୍ତ୍ର ସଂରଚନା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଲାଇବ୍ରେରୀ symlink ଗୁଡ଼ିକ `/usr/lib/kde4/devel` କିମ୍ବା `/usr/lib64/kde4/devel`ରେ ସ୍ଥାପିତ.

- କ୍ରମାନୁସାରେ, kconfig_compiler ଏବଂ makekdewidgets tools have been renamed kconfig_compiler4 ଏବଂmakekdewidgets4.

KDE 4 ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଣାଥିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯାହାକି ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ cmake କୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ, ଯେହେତୁ FindKDE4Internal.cmake ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକୁ ମେଳାଇବା ପାଇଁ ଲଗାଯାଇଛି. KDE 4 kdelibs-devel rather than to kdelibs3-develରେ KDE SIG ଏହିସବୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଅଛି, କାରଣ KDE 4 ଏହିସବୁ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ଯବର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାନରେ ରଖିଥାଏ, ଯେଉଁଠି KDE 3 ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ହାର୍ଡକୋଡ଼େଡ଼ ଲାଇବ୍ରେରୀ ସନ୍ଧାନ ପଥଗୁଡ଼ିକର ଏବଂ ନିଷ୍ପାଦ୍ୟ ନାମଗୁଡ଼ିକର ନକଲଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ.

ମନେରଖନ୍ତୁ ଯେ kdebase3 does not ନିମ୍ନଲିଖିତମାନଙ୍କୁ ଧରଣ କରିଥାଏ:

- ଗୋଟିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ KDE 3 ଡେସ୍କଟପ (କାର୍ଯ୍ଯସ୍ଥଳ) ଯାହାକି KDE 4 ବଦଳରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରିବ; ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ, KWin, KDesktop, Kicker, KSplash ଏବଂ KControlର KDE 3 ସଂସ୍କରଣରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇନଥାଏ not.

- kdebase ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକର KDE 3 ସଂସ୍କରଣ ଯେପରିକି Konqueror ଏବଂ KWrite, ଯାହାକି KDE 4 ସଂସ୍କରଣ ସହିତ ଅନାବଶ୍ୟକ ଏବଂ ତାହାକୁ ବିରୋଧ କରିଥାଏ.

- KWin 3 ୱିଣ୍ଡୋ ସଜ୍ଜା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ `libkdecorations` ଲାଇବ୍ରେରୀ, ଯେହେତୁ ସେହି ୱିଣ୍ଡୋ ସଜ୍ଜାଗୁଡ଼ିକ KDE 4 ର KWin. ସଂସ୍କରଣରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇନଥାଏ

- `libkickermain` library required by some Kicker ଆପଲେଟଗୁଡ଼ିକ, ଯେହେତୁ ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ କୌଣସି Kicker ନାହିଁ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ Kicker ଆପଲେଟଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରିବ.

| ପୁରୁଣା API ବିରୋଧରେ ନୂତନ ସଫ୍ଟୱେର ବିକାଶକରିବାଟି ଦୁଖଦାୟକ ହେଲା.
ଯେକୌଣସି ପଛୁଆ ସୁସଂଗତ ଲାଇବ୍ରେରୀ ସହିତ, ଆପଣ ସେହି ଅନୁଚିତ ମନେକରାଯାଇଥିବା ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠ ବିରୋଧରେ ବିକାଶ କରିପାରିବେ.

## 8. ତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶାସକ ପାଇଁ କଣ ନୂତନ ଅଛି

### 8.1. ସୁରକ୍ଷା

ଏହି ବିଭାଗଟି ଫେଡ଼ୋରାରୁ ବହୁଗୁଡ଼ିଏ ସୁରକ୍ଷା ବସ୍ତୁକୁ ଆଲୋକପାତ କରିଥାଏ.

#### 8.1.1. ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତି

ଫେଡ଼ୋରା ବହୁତଗୁଡ଼ିଏ ସକ୍ରିୟ ସୁରକ୍ଷା ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଉନ୍ନତତର କରିଚାଲେ.

http://fedoraproject.org/wiki/Security/Features

#### 8.1.2. SELinux

SELinux ପ୍ରକଳ୍ପ ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକରେ ତ୍ରୁଟିନିବାରଣ ସୂଚନା, ବିଶ୍ଳେଷଣ, ଏବଂ ଦଲିଲିକରଣ ଏବଂ ସନ୍ଦର୍ଭ ପାଇଁ ସୂଚକ ଥାଏ. ନିମ୍ନରେ କିଛି ଉପଯୋଗୀ ସଂଯୋଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି:

- ନୂତନ SELinux ପ୍ରକଳ୍ପ ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକ:http://fedoraproject.org/wiki/SELinux

- ତ୍ରୁଟି ନିବାରଣ ଟିପ୍ପଣୀ:http://fedoraproject.org/wiki/SELinux/Troubleshooting

- ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ:http://docs.fedoraproject.org/selinux-faq/

- SELinux ନିର୍ଦ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରି:http://fedoraproject.org/wiki/SELinux/Commands

- ସୀମାବଦ୍ଧ ପରିସରଗୁଡ଼ିକର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ:http://fedoraproject.org/wiki/SELinux/Domains

#### 8.1.3. SELinux ଉନ୍ନତିଗୁଡ଼ିକ

ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଭିଗମ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ପାଇଁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୂମିକା ଉପଲବ୍ଧ:

- setuid ଦ୍ୱିମିକଗୁଡ଼ିକୁ ଚଲାଇବା ପାଇଁ `guest_t` ଅନୁମତି ଦେଇନଥାଏ, ନେଟୱର୍କ ସଂଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ତିଆରି କରି, କିମ୍ବା GUI ବ୍ୟବହାର କରି.

- ୱେବ ବ୍ରାଉଜର ମାଧ୍ଯମରେ HTTP ବ୍ୟତିତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ `xguest_t` ନେଟୱର୍କ ଅଭିଗମ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିନଥାଏ, ଏବଂ setuid ଦ୍ୱୀମିକ ନଥାଏ.

- `user_t` ଟି ଅଫିସ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ: setuid ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ମୂଖ୍ୟଚାଳକ ହେବାରୁ ଅଟକାଇଥାଏ.

- `staff_t` ଟି `user_t` ସହିତ ସମାନ, sudo ମାଧ୍ୟମରେ ମୂଖ୍ୟ ଚାଳକ-ସ୍ତରିୟଟି ଅନୁମୋଦିତ.

- `unconfined_t` ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିଗମ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, SELinux ବ୍ୟବହାର କରୁନଥିବା ସମୟ ପରି.

ବ୍ରାଉଜର ପ୍ଲଗଇନଗୁଡ଼ିକ nspluginwrapper ସହିତ ଘୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯାହାକି ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ SELinux ନିତିରେ ପରିସିମୀତ.

ମୌଳିକ ଭିନ୍ନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେତୁ SELinux ଏବଂ Firefox mozplugger ସଂରଚନା ଏକସଙ୍ଗେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନପାରେ. ଗୋଟିଏ ପରୀକ୍ଷା କିମ୍ବା ସମାଧାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ nspluginର SELinux confinement ବନ୍ଦହୋଇଯାଇଥାଏ, ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚଲାନ୍ତୁ:

          setsebool -P allow_unconfined_nsplugin_transition =0

#### 8.1.4. ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ ପ୍ୟାକେଜ

ନୂତନ sectool ଚାଳକକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଯାଞ୍ଚକରିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସାଧନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ. ତନ୍ତ୍ର ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଲାଇବ୍ରେରୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ. ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଳପୃଷ୍ଠରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ମିଳିପାରିବ:

https://fedorahosted.org/sectool

#### 8.1.5. ସାଧାରଣ ସୂଚନା

ଫେଡ଼ୋରାରେ ଥିବା ଅନେକ ସାଧାରଣ ସକ୍ରିୟ ସୁରକ୍ଷା ଗୁଣ, ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି,ଏବଂ ନିତୀ http://fedoraproject.org/wiki/Securityରେ ଉପଲବ୍ଧ.

### 8.2. ତନ୍ତ୍ର ସର୍ଭିସଗୁଡ଼ିକ

#### 8.2.1. Upstart

ଫେଡ଼ୋରା 10 ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଆରମ୍ଭିକୃତ ତନ୍ତ୍ର. ସମସ୍ତ ତନ୍ତ୍ର V init ସ୍କ୍ରିପ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସୁସଂଗତ ଧାରାରେ ଚାଲୁଅଛି. ତଥାପି, ଚାଳକ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କର `/etc/inittab` ଫାଇଲକୁ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ କରିଛନ୍ତି ସେହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ upstart ରେ ରଖିବା ଉଚିତ. upstart କିପରି କାର୍ଯ୍ୟକରୁଅଛି ତାହାର ସୂଚନା ପାଇଁ, init(8) ଏବଂ initctl(8) ର ମୂଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ. ଅପଷ୍ଟାର୍ଟ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖିବା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପାଇଁବା ପାଇଁ, events(5) ମୂଖ୍ୟ ପୃଷ୍ଠାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ଏବଂ ମଧ୍ଯ "Upstart Getting Started Guide":

http://upstart.ubuntu.com/getting-started.html

init ତନ୍ତ୍ରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଏହା ପରାମର୍ଶିତ ଯେ, ଫେଡ଼ୋରା 10ର ଜୀବନ୍ତ ଫାଇଲତନ୍ତ୍ରରେ ଉନ୍ନୟନ କରୁଥିବା ଚାଳକମାନଙ୍କୁ, ପରବର୍ତ୍ତି ସମୟରେ ପୁନଃ ବୁଟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ.

#### 8.2.2. ନେଟୱର୍କ ପରିଚାଳକ

ଫେଡ଼ୋରା 10 ଗୁଣ ନେଟୱର୍କ ପରିଚାଳକ. ନେଟୱର୍କ ପରିଚାଳକ 0.7 ଉନ୍ନତ ମୋବାଇଲ ବ୍ରୋଡ଼ବେଣ୍ଡ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, GSM ଏବଂ CDMA ଉପକରଣ ଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି,ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକାଧିକ ଉପକରଣକୁ ସମର୍ଥନ କରି, ଏଡ଼-ହକ ନେଟୱର୍କିଙ୍ଗ ପାଇଁ ସଂଯୋଗ ସହଭାଗ କରି, ଏବଂ ତନ୍ତ୍ରମୟ ନେଟୱର୍କ ବିନ୍ୟାସର ବ୍ୟବହାର. ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାପନାରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ. ନେଟୱର୍କ ପରିଚାଳକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସମୟରେ, ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରତି ସାବଧାନ ହୁଅନ୍ତୁ:

- ନେଟୱର୍କ ପରିଚାଳକ ଏବେ ସମସ୍ତ ଆଭାସୀ ଉପକରଣ ପ୍ରକାରକୁ ସମର୍ଥନ କରିନଥାଏ. ବ୍ରିଜିଙ୍ଗ, ବଣ୍ଡିଙ୍ଗ, କିମ୍ବା VLAN ଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଚାଳକମାନଙ୍କୁ ସେହି ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠଗୁଡ଼ିକର ବିନ୍ୟାସ ପରେ ପୁରୁଣା network ସର୍ଭିସକୁ ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ.

- ନେଟୱର୍କ ପରିଚାଳକ ଅସମାନ୍ତରାଳ ଭାବରେ ନେଟୱର୍କକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥାଏ. ଚାଳକ ଯାହା ପାଖରେ ବୁଟ ସମୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ନେଟୱର୍କ ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ପାଇଁ `NETWORKWAIT` variable in `/etc/sysconfig/network`କୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବାକୁ ହେବ. ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ସେହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତ୍ରୁଟି ଖବର କରନ୍ତୁ, ଯାହାଫଳରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନରେ ସେହି ପ୍ରୟୋଗକୁ ଠିକ କରିପାରିବୁ.

  https://bugzilla.redhat.com/enter_bug.cgi?product=Fedora

#### 8.2.3. Autofs

Autofs ଟି ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବେ ଏବେ ଆଉ ସ୍ଥାପିତ ହେଉନାହିଁ. Autofs ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଚାଳକମାନେ ସ୍ଥାପକରୁ System Tools ଶ୍ରେଣୀରୁ ଏହାକୁ ବାଛିପାରିବେ, କିମ୍ବା ପ୍ୟାକେଜ ସ୍ଥାପନ ଉପକରଣ ସହିତ.

#### 8.2.4. Varnish

Varnish, ଉଚ୍ଚ-କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ HTTP ତ୍ୱରକ, ସଂସ୍କରଣ 2.0କୁ ଅଦ୍ୟତିତ ହୋଇଛି. VCL ବାକ୍ୟ ବିନ୍ୟାସ ସଂସ୍କରଣ 1.xରୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି. 1.xରୁ ଉନ୍ନତ ହୋଇଥିବା ଚାଳକ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ ସେମାନଙ୍କର `vcl` ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକୁ `README.redhat` ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ. ଦରକାରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

- `vcl`ରେ, ଶବ୍ଦ `insert` ନିଶ୍ଚିତରୂପେ`deliver` ଦ୍ୱାରା ବଦଳାଯାଇପାରିବ

- `vcl` ପୃଷ୍ଠଭୂମିର ଘୋଷଣାରେ, `set backend` ରୁ `backend` କୁ ସରଳୀକୃତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ପୃଷ୍ଠଭୂମୀରେ ଥିବା ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁ ସହିତ ଉପସର୍ଗ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଧାର ବିନ୍ୟାସଟି ଏହିପରି ଦେଖାଯାଇଥାଏ:

      	  backend default { .host = "127.0.0.1"; .port = "80"; }

### 8.3. ଆଭାସୀକରଣ

ଫେଡ଼ୋରା 10 ର ଆଭାସୀକରଣରେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ମୁଖ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ,ଏବଂ ନୂତନ ବିଶେଷଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହାକି KVM, Xen, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଭାସୀ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥାଏ.

#### 8.3.1. ଏକିକୃତ କର୍ଣ୍ଣଲ ପ୍ରତିଛବି

ଅପସ୍ଟ୍ରିମ କର୍ଣ୍ଣଲରେ ପାରାଭର୍ଚୁଆଲାଇଜେସନ ପ୍ରୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା kernel-xen ପ୍ୟାକେଜଟି ଅପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଯାଇଛି. ଫେଡ଼ୋରା 10ରେ kernel ପ୍ୟାକେଜ ଅତିଥି domU ଭାବରେ ବୁଟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ, କିନ୍ତୁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପସ୍ଟ୍ରିମକୁ ସମର୍ଥନ ପଠାଯାଇନଥିବ dom0 ପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ନାହିଁ. dom0 ସମର୍ଥନ ବିଶିଷ୍ଟ ନିକଟତମ ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକାଶନଟି ହେଉଛି ଫେଡ଼ୋରା 8.

ଫେଡ଼ୋରା 10 ଆଧାରରେ Xen domU ଅତିଥିକୁ ବୁଟ କରିବା ପାଇଁ KVM ଆଧାରିତ xenner ଆବଶ୍ୟକ କରେ. Xenner ଅତିଥି କର୍ଣ୍ଣଲକୁ ଚଲାଏ ଏବଂ ତାହା ସଙ୍ଗେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ Xen emulator କୁ KVM ଅତିଥି ଭାବରେ ଚଲାଇଥାଏ.

| KVM ଆଧାର ତନ୍ତ୍ରରେ ହାର୍ଡୱେର ଆଭାସୀକରଣ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ.
ହାର୍ଡୱେର ଆଭାସୀକରଣ ଅଭାବଥିବା ତନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏହି ସମୟରେ Xen ଅତିଥିକୁ ସମର୍ଥନ କରେନାହିଁ.

ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

- http://sourceforge.net/projects/kvm

- http://kraxel.fedorapeople.org/xenner/

- http://fedoraproject.org/wiki/Features/XenPvops

- http://fedoraproject.org/wiki/Features/XenPvopsDom0

#### 8.3.2. ଆଭାସୀକରଣ ଭଣ୍ଡାର ପରିଚାଳନା

`libvirt` ର ଉନ୍ନତି ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦୂର ଆଧାରରେ ଭଣ୍ଡାର ଆକାରକୁ ତାଲିକା, ନିର୍ମାଣ, ଏବଂ ଅପସାରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ. ଏହା ଡ଼ିରେକ୍ଟରୀରେ କମ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ଅବିସ୍ତୃତ ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ମାଣ କରିବା, LVM ତାର୍କିକ ଆକାର ବଣ୍ଟନ କରିବା, ଭୌତିକ ଡିସ୍କ ବିଭାଜନ, ଏବଂ iSCSI ଲକ୍ଷ୍ୟ ଯୋଗ କରିବା କ୍ଷମତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ.

ଏହା virt-manager ସାଧନକୁ ଦୂରରୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିବା ନୂତନ ଅତିଥି ପରିସରକୁ ସକ୍ରିୟ କରିଥାଏ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଭଣ୍ଡାରକୁ ପରିଚାଳନା କରିଥାଏ. ଏହା ଉନ୍ନତ SELinux ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, ଯେହେତୁ API ଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥାନ୍ତି ଯେ ଗୋଟିଏ ଅତିଥିକୁ ସମର୍ପଣ କରିବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଭଣ୍ଡାର ଆକାରଗୁଡ଼ିକରେ ସଠିକ SELinux ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗ ରହିଛି.

ବିଶେଷ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ

- ଗୋଟିଏ ଡିରେକ୍ଟରୀରେ ଭଣ୍ଡାର ଆକାରକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ନୂତନ ଆକାର ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତୁ, କଚ୍ଚା ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକ ଉଭୟ କମ ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ଅବିସ୍ତୃତ, ଏବଂ qemu-img ଦ୍ୱାରା ଶୈଳୀ ସମର୍ଥିତ (cow, qcow, qcow2, vmdk, etc)

- ଡିସ୍କରେ ଥିବା ବିଭାଜନଗୁଡ଼ିକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୁକ୍ତ ସ୍ଥାନରୁ ନୂତନ ବିଭାଜନକୁ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତୁ

- ଗୋଟିଏ iSCSI ସର୍ଭର ସହିତ ସଂଯୋଗ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପଠାଯାଇଥିବା ଳକ୍ଷ୍ୟ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଆକାରକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରେ

- ଗୋଟିଏ LVM ଆକାର ଶ୍ରେଣୀରେ ଭୌତିକ ଆକାରଗୁଡ଼ିକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ନୂତନ LVM ଭୌତିକ ଆକାର ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତୁ

- ଅତିଥି ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଭୌତିକ ଆକାରଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସଠିକ SELinux ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗ ସ୍ତର (`virt_image_t`) ନ୍ୟସ୍ତ କରନ୍ତୁ.

  ପରବର୍ତ୍ତି ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

  - http://fedoraproject.org/wiki/Features/VirtStorage

  - http://libvirt.org/storage.html -- libvirt ଭଣ୍ଡାର ପରିଚାଳନା

  - http://virt-manager.et.redhat.com/page/StorageManagement -- virt-manager ଭଣ୍ଡାର ପରିଚାଳନା

  - http://kvm.qumranet.com/kvmwiki/Virtio

#### 8.3.3. ଆଭାସୀ ଯନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସୁଦୂର ସ୍ଥାପନ

ଆଭାସୀକରଣ ଭଣ୍ଡାର ପରିଚାଳନାରେ ଉନ୍ନତି ସୁଦୂର ଆଧାର ତନ୍ତ୍ରରେ ଅତିଥି ନିର୍ମାଣକୁ ସକ୍ରିୟ କରିଥାଏ. ଆଭାହୀକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ଦ୍ୱାରା, `libvirt`କୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ତନ୍ତ୍ର ସମର୍ଥନ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେvirt-manager ଦ୍ୱାରା ଖୋଜି ପାଇଥାଏ. ଖୋଜି ପାଇବା ଦ୍ୱାରା ଅତିଥିକୁ ସୁଦୂର ତନ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇପାରେ.

cobbler ଏବଂ koan ର ସହାୟତାରେ ସ୍ଥାପନ କ୍ରିୟାକୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ କରିହେବ. Cobbler ଟି ଗୋଟିଏ ଲିନକ୍ସ ସ୍ଥାପନ ସର୍ଭର ଯାହାକି ନେଟୱର୍କ ସ୍ଥାପନ ପରିବେଶର ଶିଘ୍ର ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ. PXE ବୁଟ ପାଇଁ ନେଟୱର୍କ ସ୍ଥାପନ, ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ, ମାଧ୍ୟମ-ଆଧାରିତ ନେଟ ସ୍ଥାପନ, ଏବଂ ଆଭାସୀକୃତ ଅତିଥି ସ୍ଥାପନକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିହେବ. Cobbler ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଏବଂ ଆଭାସୀକରଣ ସମର୍ଥନ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସହାୟକ ପ୍ରଗ୍ରାମ koan ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ.

ପରବର୍ତ୍ତି ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

- http://fedoraproject.org/wiki/Features/VirtRemoteInstall

- http://virt-manager.et.redhat.com/page/LibvirtDiscovery -- virt-manager ଆବିଷ୍କାର

- http://avahi.org/

- http://fedorahosted.org/cobbler

#### 8.3.4. ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉନ୍ନତି

ଫେଡ଼ୋରା ମଧ୍ଯ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଆଭାସୀକରଣ ଉନ୍ନତିଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତରଭୁକ୍ତ କରେ:

- ନୂତନ ପ୍ୟାକେଜ virt-mem ରେ ଥିବା ଉପଯୋଗିତାଗୁଡ଼ିକ ଆଧାର ତନ୍ତ୍ରରୁ ପଦ୍ଧତି ସାରଣୀ, ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠ ସୂଚନା, dmesg, ଏବଂ ଆଧାର ତନ୍ତ୍ରରୁ QEmu ଏବଂ KVM ଅତିଥିର uname ମଧ୍ଯକୁ ଅଭିଗମ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ. http://et.redhat.com/~rjones/virt-mem/

  | virt-mem ପ୍ୟାକେଜଟି ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ.
  କେବଳ 32-ବିଟ ଅତିଥିମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମର୍ଥିତ.

- ନୂତନ virt-df ସାଧନ ଆଧାର ତନ୍ତ୍ରରୁ ଅତିଥିମାନଙ୍କର ଡିସ୍କ ବ୍ୟବହାର ବିଧି ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ. http://et.redhat.com/~rjones/virt-df

- ନୂତନ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ xenwatch ପ୍ୟାକେଜ Xen-ଆଧାରିତ ଆଭାସୀକରଣ ଆଧାର ପାଇଁ xenstore ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଉପଯୋଗିତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ. ଅଧିକ ସୂଚନା ପାଇଁ ulink url="http://kraxel.fedorapeople.org/xenwatch/"/> କୁ ପରିଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ

##### 8.3.4.1. libvirt 0.4.6 କୁ ଅଦ୍ୟତିତ

libvirt ପ୍ୟାକେଜ ଲିନକ୍ସର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସଂସ୍କରଣର ଆଭାସୀକରଣ କ୍ଷମତା ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ସାଧନ ଏବଂ API ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ (ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ OSes). `libvirt` ସଫ୍ଟୱେରଟି ନିମ୍ନଲିଖିତ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ସହିତ ସମସ୍ତ ଆଭାସୀକରଣ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ଯରେ ସାଧାରଣ ବିଭାଜକ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ:

- ଲିନକ୍ସ ଏବଂ ସୋଲାରିସ ଆଧାର ଉପରେ Xen ହାଇପରଭାଇଜର.

- QEMU ଯନ୍ତ୍ରାନୁକାରୀ

- KVM ଲିନକ୍ସ ହାଇପରଭାଇଜର

- LXC ଲିନକ୍ସ ଧାରଣ ତନ୍ତ୍ର

- OpenVZ ଲିନକ୍ସ ଧାରଣ ତନ୍ତ୍

- IDE/SCSI/USB ଡିସ୍କ, FibreChannel, LVM, iSCSI, ଏବଂ NFSରେ ଥିବା ଭଣ୍ଡାର

0.4.2:

- ଉନ୍ନତ OpenVZ ସମର୍ଥନ

- ଉନ୍ନତତର ଲିନକ୍ସ ଧାରକର (LXC) ସମର୍ଥନ

- ଭଣ୍ଡାର ପୁଲ API

- ଉନ୍ନତ iSCSI ସମର୍ଥନ

- QEMU ଏବଂ KVM ପାଇଁ USB ଉପକରଣର ଯାତାୟାତ

- QEMU ଏବଂ Xen ପାଇଁ ଧ୍ୱନୀ, କ୍ରମିକ,ଏବଂ ସମାନ୍ତରାଳ ଉପକରଣ ସମର୍ଥନ

- NUMA ଏବଂ QEMUରେ ପୋତିହୋଇଥିବା vCPU ପାଇଁ ସମର୍ଥନ

- ସମସ୍ତ ଆଭାସୀକରଣ ଡ୍ରାଇଭରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ XML ପରିସର ଏବଂ ନେଟୱର୍କ ବିଶ୍ଲେଷଣ

ପରବର୍ତ୍ତି ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

http://www.libvirt.org/news.html

##### 8.3.4.2. virt-manager 0.6.0 କୁ ଅଦ୍ୟତିତ

virt-manager ପ୍ୟାକେଜ virtinst ଏବଂ `libvirt` କାର୍ଯ୍ୟର ଗୋଟିଏ GUI ପ୍ରୟୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ.

0.5.4 ପରଠାରୁ ନୂତନ ବିଶେଷଗୁଣ ଏବଂ ଉନ୍ନତି:

- ସୁଦୂର ଭଣ୍ଡାର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା: ଦେଖନ୍ତୁ, ଯୋଗକରନ୍ତୁ, କାଢ଼ନ୍ତୁ, ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା `libvirt` ପରିଚାଳିତ ଭଣ୍ଡାର.ଗୋଟିଏ ସୁଦୂର VM ସହିତ ପରିଚାଳିତ ଭଣ୍ଡାର ସଂଯୋଗ କରନ୍ତୁ.

- ସୁଦୂର VM ସ୍ଥାପନା ସମର୍ଥନ: ପରିଚାଳିତ ମାଧ୍ଯମ (CDROM) କିମ୍ବା PXE ରୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ. ସହଜ ଭଣ୍ଡାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ ସମୟ.

- VM ବିବରଣୀ ଏବଂ ମିଶ୍ରିତ କୋନସଲ ୱିଣ୍ଡୋ: ପ୍ରତ୍ୟେକ VM ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୋଟିଏ ଟ୍ୟାବ ବିଶିଷ୍ଟ ୱିଣ୍ଡୋକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ.

- ନେଟୱର୍କରେ libvirtd ର ଉପସ୍ଥିତକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ Avahi ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ.

- ହାଇପରଭାଇଜର ସ୍ୱୟଂ ସଂଯୋଗ: virt-manager ଆରମ୍ଭରେ ହାଇପରଭାଇଜର ସହିତ ସଂଯୋଗ ହେବା ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ.

- ନୂତନ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ନିର୍ମାଣ କରିବା ସମୟରେ ଧ୍ୱନୀ ଉପକରଣ ଯୋଗ କରିବାର ବିକଳ୍ପ.

- ଗୋଟିଏ ଡ଼ିସ୍କ ଉପକରଣ ଯୋଗ କରିବା ସମୟରେ Virtio ଏବଂ USB ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ.

- VM ଧ୍ୱନୀ, କ୍ରମିକ, ସମାନ୍ତରାଳ, ଏବଂ କୋନସୋଲ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବା ଏବଂ କାଢ଼ିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ.

- ପ୍ରଦର୍ଶନ ଉପକରଣ ଯୋଗ କରିବା ସମୟରେ ଗୋଟିଏ କିମ୍ୟାପ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତୁ.

- ପରିଚାଳକ ୱିଣ୍ଡୋ ବନ୍ଦଥିବା ସମୟରେ କିନ୍ତୁ VM ୱିଣ୍ଡୋ ଖୋଲାଥିବା ସମୟରେ app କୁ ଚାଲିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ.

- ସଂରକ୍ଷିତ stats ର ପୁରୁଣା ତଥ୍ୟକୁ ସୀମିତ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ.

ପରବର୍ତ୍ତି ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

http://virt-manager.et.redhat.com/

##### 8.3.4.3. virtinst 0.400.0କୁ ଅଦ୍ୟତିତ ହୋଇଛି

python-virtinst ପ୍ୟାକେଜ ଏକାଧିକ VM ଅତିଥି ପ୍ରତିଛବି ଶୈଳୀକୁ ସ୍ଥାପନ ଏବଂ ପ୍ରକଳନ କରିବା ପାଇଁ ଉପକରଣ ଧାରଣ କରିଥାଏ.

0.300.3 ପରଠାରୁ ନୂତନ ବିଶେଷଗୁଣ ଏବଂ ଉନ୍ନତିଗୁଡ଼ିକ:

- ନୂତନ ଉପକରଣ virt-convert: ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର virt ବିନ୍ୟାସ ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ଯରେ ରୂପାନ୍ତର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ. ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ `vmx` ରୁ `virt-image` କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ.

- ନୂତନ ଉପକରଣ virt-pack: `virt-image` xml ଶୈଳୀକୁ `vmx` ଏବଂ ପ୍ୟାକଗୁଡ଼ିକୁ tar.gz ରେ ରୂପାନ୍ତର କରିଥାଏ. (ମନେରଖନ୍ତୁ ଏହା ସମ୍ଭବତଃ ଭବିଷ୍ୟତରେ virt-convert କୁ ରୂପାନ୍ତର କରିଥାଏ).

- virt-install ଉନ୍ନତି:

  - ସୁଦୂର VM ସ୍ଥାପନାକୁ ସମର୍ଥନ. ସ୍ଥାପନ ମାଧ୍ଯମ ଏବଂ ଡିସ୍କ ପ୍ରତିଛବିଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୂର ଆଧାରରେ `libvirt` ମାଧ୍ୟମରେ ସହଭାଗ କରାଯାଇଥିଲେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ. ସୁଦୂର ପୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ଭଣ୍ଡାର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅନୁମୋଦିତ କରିଥାଏ.

  - QEmu/KVM VMs ପାଇଁ CPU ପିନିଙ୍ଗ ସୂଚନା ବିନ୍ୟାସକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ

  - `--cpuset=auto`ବିକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ NUMA ସମର୍ଥନ

  - ନୂତନ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ:

    - `--wait` ସ୍ଥାପନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କଠିନ ସମୟ ସୀମା ରଖିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ

    - `--sound` ଧ୍ୱନୀ କାର୍ଡ଼ ଏମୁଲେସନ ସହିତ VM ନିର୍ମାଣ କରିଥାଏ

    - `--disk` ମେଡ଼ିଆକୁ ପଥ, ଭଣ୍ଡାର ଆକାର, କିମ୍ବା ଉପକରଣ ପ୍ରକାର, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କିଛି ବିକଳ୍ପ ଭଣ୍ଡାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ପୁଲ ଆକାରରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ. `--file`, `--size`, `--nonsparse` କୁ ବିରୋଧ କରିଥାଏ.

    - `--prompt` ନିବେଶ ସୂଚନାଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଉ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନୁହଁ, ଏହି ବିକଳ୍ପଟି ଏହାକୁ ପଛକୁ ଆଣେ.

- virt-image ଉନ୍ନତି:

  - `--replace` ଅବସ୍ଥିତ VM ପ୍ରତିଛବି ଫାଇଲକୁ ନବଲିଖନ କରିବାର ବିକଳ୍ପ

  - `virt-image` ଶୈଳୀରେ ଏକାଧିକ ନେଟୱର୍କ ଅନ୍ତରାପୃଷ୍ଠକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ

- ବଚ୍ଛିତ ଅତିଥି OS ପ୍ରବେଶ ସମର୍ଥନ କଲେ virtio ଡିସ୍କ/ନେଟ ଡ୍ରାଇଭରଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି (ଫେଡ଼ୋରା 9 ଏବଂ 10)

ପରବର୍ତ୍ତି ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

- http://virt-manager.et.redhat.com/

##### 8.3.4.4. Xen 3.3.0 କୁ ଅଦ୍ୟତିତ

ଫେଡ଼ୋରା 10 ଅତିଥି domU ପରି ବୁଟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ dom0 ପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିନଥାଏ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପ୍ରକାର ସମର୍ଥନ ଅପସ୍ଟ୍ରିମ କର୍ଣ୍ଣଲରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇନଥାଏ. Xen 3.4 ପାଇଁ `pv_ops` dom0 କୁ ସମର୍ଥନ କରାଯାଇଥାଏ.

3.2.0 ପରଠାରୁ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ:

- ହାଇପରଭାଇଜରରେ ଶକ୍ତି ପରିଚାଳନା (P & C states)

- ଉନ୍ନତତର ଆକାର ବଦଳକ୍ଷମତା, କାର୍ଯ୍ୟସମ୍ପାଦନ, ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ HVM ଏମୁଲେଶନ ପରିସରଗୁଡ଼ିକ (qemu-on-minios).

- PVGrub: PV ପରିସର ଭିତରେ ପ୍ରକୃତ GRUB ବ୍ୟବହାର କରି PV କର୍ଣ୍ଣଲକୁ ବୁଟ କରନ୍ତୁ

- ଉନ୍ନତତର PV କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ: ପୃଷ୍ଠାସାରଣୀ-ଅଦ୍ୟତନ ପଥଗୁଡ଼ିକରୁ ପରିସର ତାଲାକୁ କଢ଼ାଯାଇଛି

- ପ୍ରତିବିମ୍ବ 3: ଏହାକୁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପେଜଟେବଲ ଆଲଗୋରିଦିମ କରିବା ପାଇଁ ଭଲ ପନ୍ଥା ଖୋଜିବା, HVM କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନକୁ ସର୍ବଦା ଉତ୍ତମ କରିବା ପାଇଁ

- ହାର୍ଡୱେର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପେଜିଙ୍ଗ ଉନ୍ନତିଗୁଡ଼ିକ: ଭଲ TLB ସ୍ଥାନ ପାଇଁ 2MB ପୃଷ୍ଠା ସମର୍ଥନ

- CPUID feature levelling: allows safe domain migration across systems with different CPU models

- ସିଧାସଳଖ PV ଅତିଥିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟକୁ SCSI ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ PVSCSI ଡ଼୍ରାଇଭରଗୁଡ଼ିକ

- HVM ଫ୍ରେମବଫର ଅନୁକୂଳନ: ଫ୍ରେମବଫର ଅଦ୍ୟତନ ପାଇଁ ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ଭାବରେ କ୍ରମବୀକ୍ଷଣ କରନ୍ତୁ

- ଉପକରଣ ଅତିକ୍ରମ ଉନ୍ନତତର କରିବା

- Intel VTରେ HVM ଅତିଥି ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ x86 ବାସ୍ତବିକ ଏମୁଲେସନ: ବହୁତଗୁଡ଼ିଏ ପୁରୁଣା OS ଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରେ

- ଅପସ୍ଟ୍ରମ ବିକାଶ ସହିତ ନୂତନ qemu ମିଶାଣ

- ଉଭୟ x86 ଏବଂ IA64 ସଂଯୋଗିକୀରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ

ପରବର୍ତ୍ତି ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

- http://www.xen.org/download/roadmap.html -- Xen roadmap

- http://xenbits.xen.org/paravirt_ops/patches.hg/ -- paravirt_ops patch queue

### 8.4. ୱେବ ଏବଂ ବିଷୟବସ୍ତୁ ସର୍ଭର

#### 8.4.1. ଦୃପଲ

ଦୃପଲ 6.4 କୁ ଅଦ୍ୟତିତ ହୋଇସାରିଛି. ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ, ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ:

http://drupal.org/drupal-6.4

ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଅନୁବାଦ 6.4 କୁ ଅଦ୍ୟତିତ ହୋଇସାରିଛି, ତେବେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଏଡ଼ାଇଦିଅନ୍ତୁ.

ପୂର୍ବ ସଂସ୍କରଣଗୁଡ଼ିକରୁ ଉନ୍ନତତର କରିବା ସମୟରେ, ଆପଣଙ୍କର ସାଇଟରେ ପ୍ରଶାସକ ଭାବରେ ଲଗଇନ କରିବା ପାଇଁ ଭୁଲନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ଏକକାଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରନ୍ତୁ. ପ୍ୟାକେଜକୁ ଉନ୍ନତତର କରିସାରିବା ପରେ:

1. `/etc/drupal/default/settings.php.rpmsave` କୁ `/etc/drupal/default/settings.php` ରେ ନକଲ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଯେକୌଣସି ଅତିରିକ୍ତ ସାଇଟଗୁଡ଼ିକର `settings.php` ଫାଇଲଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରନ୍ତୁ.

2. ଉନ୍ନତତର ସ୍କ୍ରିପ୍ଟକୁ ଚଲାଇବା ପାଇଁ `http://host/drupal/update.php` କୁ ବ୍ରାଉଜ କରନ୍ତୁ.

drupal-date, -cck, -views, ଏବଂ -service_links ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଏକକାଂଶ ମଧ୍ଯ ବର୍ତ୍ତମାନ ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ ଉପଲବ୍ଧ.

### 8.5. Samba - ୱିଣ୍ଡୋ ସୁସଂଗତି

ଏହି ବିଭାଗଟି Samba ସମ୍ପର୍କିୟ ସୂଚନା ଧାରଣ କରିଥାଏ, ଫେଡ଼ୋରା Microsoft Windows ତନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ସଫ୍ଟୱେରର ପ୍ରକାର.

ଫେଡ଼ୋରା 10ରେ samba-3.2.1 ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ. ଏହା ଫେଡ଼ୋରା 9, 3.2.0 ସଂସ୍କରଣରେ ଥିବା ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ପ୍ରକାଶନ, ତେଣୁ ଫେଡ଼ୋରା 9ରୁ ଉନ୍ନତ ହୋଇଥିବା ଚାଳକ ପାଇଁ କୌଣସି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସମସ୍ୟା ଦେଖା ଦେଇନପାରେ. ଏହା ବ୍ୟତିତ, Sambaର ପୂର୍ବ ସଂସ୍କରଣରୁ ଅଦ୍ୟତିତ ଚାଳକମାନଙ୍କୁ Samba 3.2 ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀକୁ ଯତ୍ନ ସହକାରେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥାଏ:

http://samba.org/samba/history/samba-3.2.0.html

ଏହା ସହିତ, Samba 3.2 ରେ ଥିବା ଖବର ମଧ୍ଯ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥାଏ:

http://news.samba.org/

### 8.6. ମେଲ ସର୍ଭରଗୁଡ଼ିକ

ଏହି ବିଭାଗଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନିକ ମେଲ ସର୍ଭର କିମ୍ବା ମେଲ ପ୍ରବାହ ଏଜେଣ୍ଟକୁ (MTAs) ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଅଛି.

#### 8.6.1. ପଠାଯାଇଥିବା ମେଲ

By default, the Sendmail mail transport agent (MTA) does not accept network connections from any host other than the local computer. To configure Sendmail as a server for other clients:

1. `/etc/mail/sendmail.mc` ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ନେଟୱାର୍କ ଉପକରଣ ମାନଙ୍କରେ ଶୁଣିବା ପାଇଁ `DAEMON_OPTIONS` ଧାଡିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା `dnl` ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ବିଭାଜକକୁ ବ୍ଯବହାର କରି ଏହି ବିକଳ୍ପକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କାଟି ଦିଅନ୍ତୁ।

2. sendmail-cf ପ୍ଯାକେଜକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ: su -c 'yum install sendmail-cf'

3. `/etc/mail/sendmail.cf` କୁ ପୁନର୍ବାର ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତୁ: su -c 'make -C /etc/mail'

### 8.7. ତଥ୍ୟାବଳୀ ସର୍ଭରଗୁଡ଼ିକ

| ତଥ୍ୟାବଳୀ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ଉନ୍ନୟନ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକା ଏକା ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ହେବ.
ଆପଣ ଉନ୍ନୟନ କରୁଥିବାକୁ ଥିବା ତଥ୍ୟବଳୀର ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ଥିବା ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀକୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ. ଉନ୍ନୟନକୁ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ସେଠାରେ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ଥାଇପାରେ.

#### 8.7.1. MySQL

ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ MySQL 5.0.67-2 ଅନ୍ତର୍ଗତ.

| ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ MySQL ସଂସ୍କରଣ ଫେଡ଼ୋରା 9 ସଂସ୍କରଣରୁ କିଛି ପରିମାଣରେ ଭିନ୍ନ
ଫେଡ଼େରା 9 ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ସଂସ୍କରଣରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଛି, କିଛି ଅସଂଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି.

MySQL ତଥ୍ୟାବଳୀକୁ ଉନ୍ନୟନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ MySQL ଚାଳକ MySQL ପାଇଁ ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀ ପଢ଼ିବାକୁ ଅତିରିକ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ.

http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/releasenotes-cs-5-0-67.html

#### 8.7.2. PostgreSQL

ଫେଡ଼ୋରା 10 ରେ PostgreSQL 8.3.4-1 ଅନ୍ତର୍ଗତ.

If you are migrating from Fedora 9, no special action should be required. However, migration from versions of PostgreSQL prior to 8.3.1 may require special steps. Be sure to check the PostgreSQL release notes before performing the migration.

http://www.postgresql.org/docs/8.3/static/release-8-3-4.html

### 8.8. ପଛୁଆ ସୁସଂଗତି

ଫେଡ଼ୋରା ପୁରୁଣା ସଫ୍ଟୱେର ସହିତ ସୁସଂଗତି ପାଇଁ ପୁରୁଣା ତନ୍ତ୍ର ଲାଇବ୍ରେରୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ. ଏହି ସଫ୍ଟୱେରଟି Legacy Software Development ଶ୍ରେଣୀର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ, ଯାହାକି ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇନାହିଁ. ଯେଉଁ ଚାଳକମାନେ ଏହି ଫଳନକୁ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି ସେମାନେ ସ୍ଥାପନ ସମୟରେ କିମ୍ବା ସ୍ଥାପନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଚୟନ କରିପାରିବେ. ଫେଡ଼ୋରା ତନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ୟାକେଜ ଶ୍ରେଣୀ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ, Applications Add/Remove Software କୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଟର୍ମିନାଲ ୱିଣ୍ଡୋରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଭରଣ କରନ୍ତୁ:

        su -c 'yum groupinstall "Legacy Software
          Development"'

ପଚରାଗଲେ ମୂଖ୍ୟ ଚାଳକ ପ୍ରବେଶସଂକେତ ଭରଣ କରନ୍ତୁ.

#### 8.8.1. ସଂକଳକ ସୁସଂଗତି

compat-gcc-34 ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁସଂଗତି କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି:

https://www.redhat.com/archives/fedora-devel-list/2006-August/msg00409.html

#### 8.8.2. KDE 3 ବିକାଶ

ଅଂଶ 7.6, “KDE 3 ବିକାଶ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏବଂ ଲାଇବ୍ରେରୀ ମାନ” କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ.

### 8.9. ଫେଡ଼ୋରା 10ରେ ଥିବା ଅଦ୍ୟତିତ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ

ଏହି ତାଲିକାଟି ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତାରିଖରେ (F10)-1 GOLD tree ଏବଂ F10 tree ମଧ୍ଯରେ ଭିନ୍ନତା ଯାଞ୍ଚ କରି ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ. ବିଷୟବସ୍ତୁଟି କେବଳ ୱିକିରେ ଚଢ଼ାଯାଇଥାଏ.

http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats/PackageChanges/UpdatedPackages

### 8.10. ପ୍ୟାକେଜ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ

| ଏହି ତାଲିକାଟି ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି
ଏହି ତାଲିକାଟି ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି. ଏହା ଅନୁବାଦିତ ନୁହଁ.

ଏହି ତାଲିକାଟି କେବଳ ପ୍ରକାଶନ ଏବଂ ୱିକିରେ ଲେଖିବା ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି. ଏହାକୁ yum-utilsପ୍ୟାକେଜରୁ repodiff ଉପଯୋଗୀତାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି, repodiff --old=<`base URL of the old SRPMS repository`> --new=<`base URL of the new SRPMS repository>`> ଆକାରରେ ଚାଲିଥାଏ.

ପୂର୍ବ ପ୍ରକାଶନ ପରଠୁଁ କେଉଁ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ ଅଦ୍ୟତିତ ହୋଇଛି ତାହାର ତାଲିକା ପାଇଁ, http://fedoraproject.org/wiki/Docs/Beats/PackageChanges/UpdatedPackages କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ. http://distrowatch.com/fedora ରେ ଆପଣ ଫେଡ଼ୋରାର ସମସ୍ତ ସଂସ୍କରଣରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ୟାକେଜଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ଯରେ ଗୋଟିଏ ତାରତମ୍ୟ ପାଇପାରିବେ.

## 9. ନୈତିକ ଏବଂ ମିଶ୍ରିତ

### 9.1. ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପ

The goal of the Fedora Project is to work with the Linux community to build a complete, general-purpose operating system exclusively from free and open source software. The Fedora Project is driven by the individuals that contribute to it. As a tester, developer, documenter, or translator, you can make a difference. Refer to http://join.fedoraproject.org for details. For information on the channels of communication for Fedora users and contributors, refer to http://fedoraproject.org/wiki/Communicate.

ୱେବସାଇଟ ସହିତ, ନିମ୍ନଲିଖିତ ମେଲିଙ୍ଗ ଲିଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଉପଲବ୍ଧ:

- mailto:fedora-list@redhat.com, ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକାଶନର ଚାଳକମାନଙ୍କ ପାଇଁ

- mailto:fedora-test-list@redhat.com, ଫେଡ଼ୋରା ପରୀକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶନର ପରୀକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ

- mailto:fedora-devel-list@redhat.com, ବିକାଶକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ

- mailto:fedora-docs-list@redhat.com, ଦଲିଲ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଆସିଥିବା ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ

To subscribe to any of these lists, send an email with the word "subscribe" in the subject to `<listname>-request`, where `<listname>` is one of the above list names. Alternately, you can subscribe to Fedora mailing lists through the Web interface at http://www.redhat.com/mailman/listinfo/.

The Fedora Project also uses several IRC (Internet Relay Chat) channels. IRC is a real-time, text-based form of communication, similar to Instant Messaging. With it, you may have conversations with multiple people in an open channel, or chat with someone privately one-on-one. To talk with other Fedora Project participants via IRC, access the Freenode IRC network. Refer to the Freenode website at http://www.freenode.net/ for more information.

Fedora Project participants frequent the `#fedora` channel on the Freenode network, while Fedora Project developers may often be found on the `#fedora-devel` channel. Some of the larger projects may have their own channels as well. This information may be found on the webpage for the project, and at http://fedoraproject.org/w/index.php?title=Communicate.

In order to talk on the `#fedora` channel, you need to register your nickname, or nick. Instructions are given when you `/join` the channel.

| IRC ଚାନେଲଗୁଡ଼ିକ
ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ Red Hat ପାଖରେ ଫେଡ଼ୋରା ପ୍ରକଳ୍ପ IRC ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ କୈଣସି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନାହିଁ.

### 9.2. Colophon

ଯେପରି ଆମେ, colophon ପଦକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ:

- ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଥାଏ ଏବଂ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, ଏବଂ

- ଉପକରଣ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ପଦ୍ଧତି ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତୁ.

#### 9.2.1. ସହଯୋଗୀମାନେ

- Alain Portal (ଅନୁବାଦକ - ଫ୍ରେଞ୍ଚ)

- Albert Felip (translator - Catalan)

- Agusti Grau (translator - Catalan)

- Alfred Fraile (translator - Catalan)

- Amanpreet Singh Alam (ଅନୁବାଦକ - ପଞ୍ଜାବି)

- Andrew Martynov (ଅନୁବାଦକ - ରୁଷିଆନ)

- Andrew Overholt (ସହଯୋଗୀକୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Ani Peter (translator - Malayalam)

- Ankitkumar Patel (translator - Gujarati)

- Anthony Green (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Brandon Holbrook (ସହଯୋଗୀକୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Bob Jensen (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Chris Lennert (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Corina Roe (translator - French)

- Dale Bewley (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Damien Durand (translator - French)

- Daniela Kugelmann (translator - German)

- Dave Malcolm (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- David Eisenstein (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- David Woodhouse (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Davidson Paulo (translator - Brazilian Portuguese)

- Deepak Bhole (ସହଯୋଗୀକୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Diego Búrigo Zacarão (translator)

- Dimitris Glezos (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ, ଅନୁବାଦକ - ଗ୍ରୀକ)

- Domingo Becker (ଅନୁବାଦକ - ସ୍ପେନିସ)

- Dominik Sandjaja (translator - German)

- Eun-Ju Kim (translator - Korean)

- Fabian Affolter (ଅନୁବାଦକ - ଜର୍ମାନ)

- Fernando Villa (translator - Catalan)

- Florent Le Coz (translator - French)

- Francesco Tombolini (ଅନୁବାଦକ - ଇଟାଲିୟାନ)

- Francesco Valente (translator - Italian)

- Gatis Kalnins (translator - Latvian)

- Gavin Henry (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Geert Warrink (ଅନୁବାଦକ - ଡ଼ଚ)

- Glaucia Cintra (translator - Brazilian Portuguese)

- Gregory Sapunkov (translator - Russian)

- Guido Grazioli (ଅନୁବାଦକ - ଇଟାଲିୟାନ)

- Han Guokai (translator - Simplified Chinese)

- Hugo Cisneiros (ଅନୁବାଦକ - ବ୍ରାଜିଲିୟାନ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ)

- I. Felix (translator - Tamil)

- Igor Miletic (ଅନୁବାଦକ - ସର୍ବିୟାନ)

- Janis Ozolins (translator - Latvian)

- Jason Taylor (ଲେଖକ, ପ୍ରଶିକ୍ଷଣରେ ଥିବା ସମ୍ପାଦକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Jaswinder Singh (translator - Punjabi)

- Jeff Johnston (ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Jesse Keating (ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Jens Petersen (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Joe Orton (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Jordi Mas (translator - Catalan)

- José Nuno Coelho Pires (translator - Portuguese)

- Josep Mª Brunetti (translator - Catalan)

  Josh Bressers (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Juan M. Rodriguez (translator - Spanish)

- Kai Werthwein (translator - German)

- Karsten Wade (ଲେଖକ, ସମ୍ପାଦକ, ଉପ-ପ୍ରକାଶକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Kevin Kofler (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Kiyoto Hashida (translator - Japanese)

- Krishnababu Krothapalli (translator - Telugu)

- Kushal Das (translator - Bengali India)

- Kyu Lee (ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Leah Liu (translator - Simplified Chinese)

- Lenka Čelková (translator - Slovak)

- Licio Fonseca (ଅନୁବାଦକ - ବ୍ରାଜିଲିୟାନ ପର୍ତ୍ତୁଗିଜ)

- Lubomir Kundrak (ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ, ଅନୁବାଦକ - ସ୍ଲୋଭାକ)

- Lukas Brausch (translator - German)

- Luya Tshimbalanga (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Magnus Larsson (ଅନୁବାଦକ - ସ୍ୱେଦିଶ)

- Manojkumar Giri (translator - Oriya)

- Marek Mahut (ଅନୁବାଦକ - ସ୍ଲୋଭାକ)

- Mathieu Schopfer (ଅନୁବାଦକ - ଫ୍ରେଞ୍ଚ)

- Matthieu Rondeau (ଅନୁବାଦକ - ଫ୍ରେଞ୍ଚ)

- Maxim Dziumanenko (ଅନୁବାଦକ - ୟୁକ୍ରେନିୟାନ)

- Martin Ball (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Michaël Ughetto (translator - French)

- Natàlia Girabet (translator - Catalan)

- Nikos Charonitakis (ଅନୁବାଦକ - ଗ୍ରୀକ)

- Noriko Mizumoto (translation coordinator, translator - Japanese)

- Oriol Miró (translator - Catalan)

- Orion Poplawski (ସହଯୋଗୀକୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Pablo Martin-Gomez (translator - French)

- Panagiota Bilianou (ଅନୁବାଦକ - ଗ୍ରୀକ)

- Patrick Barnes (ଲେଖକ, ସମ୍ପାଦକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Paul W. Frields (ସାଧନଗୁଡ଼ିକ, ସମ୍ପାଦକ)

- Pavol Šimo (translator - Slovak)

- Pawel Sadowski (ଅନୁବାଦକ - ପଲିଶ)

- Patrick Ernzer (ସହଯୋଗୀକୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Pedro Angelo Medeiros Fonini (translator - Brazilian Portuguese)

- Pere Argelich (translator - Catalan)

- Peter Reuschlein (translator - German)

- Piotr Drąg (translator - Polish)

- Prosenjit Biswas (translator - Bengali India)

- Rahul Sundaram (ଲେଖକ, ସମ୍ପାଦକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Rajesh Ranjan (translator - Hindi)

- Robert-André Mauchin (translator - French)

- Roberto Bechtlufft

- Run Du (translator - Simplified Chinese)

- Runa Bhattacharjee (translator - Bengali India)

- Ryuichi Hyugabaru (translator - Japanese)

- Sam Folk-Williams (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Sandeep Shedmake (translator - Marathi)

- Sekine Tatsuo (ଅନୁବାଦକ - ଜାପାନୀଜ)

- Shankar Prasad (translator - Kannada)

- Severin Heiniger (translator - German)

- Simos Xenitellis (ଅନୁବାଦକ - ଗ୍ରୀକ)

- Steve Dickson (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Sweta Kothari (translator - Gujarati)

- Terry Chuang (translator - Traditional Chinese)

- Teta Bilianou (ଅନୁବାଦକ - ଗ୍ରୀକ)

- Thomas Canniot (ଅନୁବାଦକ - ଫ୍ରେଞ୍ଚ)

- Thomas Graf (ଲେଖକଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Timo Trinks (translator - German)

- Tommy Reynolds (ସାଧନଗୁଡ଼ିକ)

- Valnir Ferreira Jr. (ଅନୁବାଦକ - ବ୍ରାଜିଲିଆନ ପର୍ତ୍ତୁଗିଜ)

- Vasiliy Korchagin (translator - Russian)

- Ville-Pekka Vainio (ଅନୁବାଦକ - ସମାପ୍ତ)

- Will Woods (ସହଯୋଗୀକୁ ପରାଜିତ କରେ)

- Xavier Conde (translator - Catalan)

- Xavier Queralt (translator - Catalan)

- Yoshinari Takaoka (ଅନୁବାଦକ, ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ)

- Yu Feng (translator - Simplified Chinese

- Yuan Yijun (ଅନୁବାଦକ - ସରଳିକୃତ ଚାଇନିଜ)

- Yulia Poyarkova (translator - Russian)

- Zhang Yang (ଅନୁବାଦକ - ସରଳିକୃତ ଚାଇନିଜ)

... ଏବଂ ଅନେକ ଅନୁବାଦକମାନେ. ଏହି ପ୍ରକାଶନ ଟିପ୍ପଣୀର ୱେବ-ଅଦ୍ୟତିତ ସଂସ୍କରଣକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ ଯେହେତୁ ଆମେ ପ୍ରକାଶନ ପରେ ଅନୁବାଦକମାନଙ୍କୁ ଯୋଗକରିଥାଉ:

http://docs.fedoraproject.org/release-notes/

#### 9.2.2. ଉତ୍ପାଦ ପ୍ରଣାଳୀ

Beat writers produce the release notes directly on the Fedora Project wiki. They collaborate with other subject matter experts from Fedora to explain important changes and enhancements. The editorial team ensures consistency and quality of the finished beats, and ports the Wiki material to DocBook XML in a revision control repository. Next, the team of translators produces other language versions of the release notes, which are made available to the general public as part of Fedora. The publication team also makes them, and subsequent errata, available via the Web.

hjttp://docs.fedoraproject.org/release-notes